ภาวะมดลูกหย่อนมีลูกได้ไหม? ทำความเข้าใจและวางแผนตั้งครรภ์

Key Takeaway :

หลายคนอาจสงสัยว่า ภาวะมดลูกต่ำหรืออาการมดลูกหย่อนมีลูกได้ไหม ? ซึ่งโดยทั่วไปแล้วยังมีโอกาสตั้งครรภ์ได้ และไม่ได้ทำให้มีลูกยากเสมอไป เพราะปัจจัยหลักของการปฏิสนธิและการฝังตัวคือคุณภาพไข่ อสุจิ และความพร้อมของเยื่อบุโพรงมดลูก อย่างไรก็ตาม ภาวะมดลูกหย่อนในบางระดับอาจเพิ่มความเสี่ยงระหว่างการตั้งครรภ์ เช่น แท้งหรือคลอดก่อนกำหนด จึงควรประเมินระดับความรุนแรง สังเกตอาการผิดปกติ และเตรียมร่างกายก่อนวางแผนมีบุตร หากพยายามแล้วไม่สำเร็จหรือมีปัจจัยเสี่ยงร่วม ควรปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนดูแลและพิจารณาเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์อย่างเหมาะสม

คำถามที่ว่า หากมีภาวะมดลูกต่ำ หรือมดลูกหย่อนมีลูกได้ไหม ? คงเป็นคำถามคาใจว่าที่คุณแม่ ที่กำลังเตรียมความพร้อมสำหรับการตั้งครรภ์ ดังนั้นเพื่อช่วยทำความเข้าใจในเรื่องนี้ให้มากขึ้น พร้อมกับช่วยตอบข้อสงสัยเพื่อคลายความวิตกกังวลใจ เราจะพาไปทำความรู้จักกับภาวะนี้กันให้มากขึ้น และเข้าใจถึงผลกระทบของภาวะมดลูกหย่อนที่มีต่อการตั้งครรภ์ พร้อมแนวทางในการรักษามาแนะนำกัน

1. ภาวะมดลูกต่ำกับการตั้งครรภ์

หากถามว่าผู้หญิงที่มีภาวะมดลูกหย่อน มดลูกต่ำท้องได้ไหม ? ก็สามารถตอบได้เลยว่าผู้หญิงที่มีภาวะนี้สามารถตั้งครรภ์ได้เป็นปกติ ที่สำคัญภาวะมดลูกต่ำ มดลูกหย่อน ไม่ได้ทำให้มีลูกยากเสมอไป เนื่องจากตำแหน่งของมดลูกนั้นไม่ได้ส่งผลต่อความสามารถในการปฏิสนธิของไข่ และอสุจิ อีกทั้งภาวะมีบุตรยากยังอาจเกิดได้จากหลากหลายสาเหตุ ไม่ว่าจะเป็นคุณภาพของไข่ คุณภาพของอสุจิ และภาวะอื่น ๆ

อย่างไรก็ตาม ภาวะมดลูกหย่อนหรือมดลูกต่ำนั้น อาจทำให้เกิดผลกระทบบางอย่าง และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดภาวะแทรกซ้อนขณะตั้งครรภ์ได้ เช่น อัตราการแท้งบุตรสูงขึ้น หรือการคลอดก่อนกำหนด ดังนั้นหากมีภาวะเหล่านี้ ควรปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์เพื่อเตรียมความพร้อม วางแผนจะตั้งครรภ์ และรับการดูแลอย่างใกล้ชิด

มดลูกหย่อนมีลูกได้ไหม ? สิ่งที่หลายคนเป็นกังวล และไม่แน่ใจกับคำตอบ

ความกังวลใจว่าหากเกิดภาวะมดลูกหย่อนมีลูกได้ไหม เป็นหนึ่งในความวิตกของผู้หญิงจำนวนมาก โดยเฉพาะผู้ที่กำลังวางแผนตั้งครรภ์หรือเคยมีประวัติคลอดมาก่อน แต่สำหรับภาวะนี้ไม่ได้หมายความว่าจะมีลูกไม่ได้เสมอไป และในหลายกรณียังสามารถตั้งครรภ์ได้ตามปกติ

นัดหมายปรึกษาภาวะมีบุตรยากที่ VFC Center กับแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์

2. มดลูกต่ำ เกิดจากอะไร ?

มดลูก เป็นอวัยวะสำคัญในการตั้งครรภ์และคลอดบุตร ซึ่งภายในอุ้งเชิงกรานจะมีกล้ามเนื้อ และเนื้อเยื่อที่ยึดอวัยวะอย่างมดลูกให้อยู่ในตำแหน่งที่ถูกต้อง แต่กล้ามเนื้อและเนื้อเยื่อเหล่านี้อาจอ่อนแรงลง และทำให้มดลูกตกลงมาอยู่ในตำแหน่งที่ต่ำกว่าปกติได้ ด้วยสาเหตุที่พบบ่อยเหล่านี้

การตั้งครรภ์และการคลอด

การตั้งครรภ์และการคลอดลูกทางช่องคลอด เนื่องจากในระหว่างการตั้งครรภ์และคลอด กล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานจะขยายตัวออกเพื่อรองรับทารก และเมื่อคลอดแล้วกล้ามเนื้อเหล่านั้นอาจไม่กลับสู่สภาพเดิมได้อย่างสมบูรณ์

น้ำหนักตัวเยอะ

น้ำหนักตัวที่มากเกินไปจะก่อให้เกิดแรงกดทับบริเวณท้องและอุ้งเชิงกราน ทำให้มดลูกค่อย ๆ ตกลงมาจากตำแหน่งปกติ และเกิดเป็นภาวะมดลูกต่ำ หรือมดลูกหย่อนได้

อายุมากขึ้น

เมื่อผู้หญิงมีอายุมากขึ้น โดยเฉพาะในวัยหมดประจำเดือน ระดับฮอร์โมนเอสโตรเจน และโปรเจสเตอโรนในร่างกายจะลดลง ทำให้เนื้อเยื่อบริเวณอุ้งเชิงกราน กล้ามเนื้อมดลูก และกล้ามเนื้อรอบ ๆ อ่อนแอลงตามไปด้วย ทำให้เกิดภาวะมดลูกหย่อนได้

ปัญหาสุขภาพอื่น ๆ

ปัญหาสุขภาพ เช่น ท้องผูก เนื้องอกในมดลูก หรือการไอรุนแรงและเรื้อรัง ล้วนก่อให้เกิดแรงดันบริเวณอุ้งเชิงกราน ทำให้กล้ามเนื้ออ่อนแอ และมดลูกค่อย ๆ ร่วงหย่อนลงมาจากตำแหน่งเดิมได้เช่นกัน

3. อาการของคนที่มีมดลูกต่ำ

ในระยะแรก ผู้หญิงที่มีมดลูกต่ำอาจไม่มีอาการใด ๆ แต่เมื่อมดลูกตกลงมาต่ำมากขึ้น อาจเริ่มมีอาการดังนี้

1. รู้สึกหน่วงตึงบริเวณอุ้งเชิงกราน บริเวณท้องน้อย หรือบริเวณช่องคลอด
2. ปวดหลัง ปวดขา หรือรู้สึกชาบริเวณอวัยวะเพศ
3. ปัสสาวะไม่สุด หรือไม่สามารถยั้งปัสสาวะได้
4. เจ็บเมื่อมีเพศสัมพันธ์ หรืออาจมีอาการปวดท้องน้อยหลังมีเพศสัมพันธ์
5. มีก้อนนูนหรือแน่นที่อวัยวะเพศ จากการที่มดลูกต่ำลงมา

4. มดลูกหย่อนมีกี่ระดับ และแต่ละระดับส่งผลอย่างไร ?

ภาวะมดลูกหย่อนสามารถแบ่งออกเป็นหลายระดับตามตำแหน่งของมดลูกที่เคลื่อนต่ำลง ซึ่งแต่ละระดับมีผลกระทบต่อร่างกายและการตั้งครรภ์ที่แตกต่างกัน

• มดลูกหย่อนระดับเล็กน้อย (ระยะเริ่มต้น) : มดลูกเคลื่อนต่ำลงเล็กน้อย ยังไม่โผล่ออกมาที่ช่องคลอด มักไม่มีอาการชัดเจน และยังสามารถตั้งครรภ์ได้ตามปกติ หากดูแลและติดตามอาการอย่างเหมาะสม
• มดลูกหย่อนระดับปานกลาง : มดลูกเริ่มเคลื่อนต่ำมากขึ้น อาจมีอาการหน่วงท้องน้อย ปวดหลัง หรือรู้สึกไม่สบายบริเวณอุ้งเชิงกราน ควรได้รับการประเมินจากแพทย์ก่อนวางแผนตั้งครรภ์
• มดลูกหย่อนระดับรุนแรง : มดลูกเคลื่อนต่ำจนใกล้หรือโผล่ออกมาทางช่องคลอด อาจส่งผลต่อคุณภาพชีวิตและเพิ่มความเสี่ยงภาวะแทรกซ้อน จำเป็นต้องได้รับการรักษาและดูแลอย่างใกล้ชิด

 5. ภาวะมดลูกต่ำมีผลต่อการฝังตัวของตัวอ่อนหรือไม่ ?

หลายคนเป็นกังวลว่า ภาวะมดลูกต่ำหรือมดลูกหย่อนจะเป็นอุปสรรคต่อการฝังตัวของตัวอ่อน ซึ่งในทางการแพทย์สามารถอธิบายได้ดังนี้

• ตำแหน่งของมดลูกไม่ใช่ปัจจัยหลักของการฝังตัว การฝังตัวของตัวอ่อนขึ้นอยู่กับคุณภาพของตัวอ่อนและความพร้อมของเยื่อบุโพรงมดลูกเป็นหลัก ไม่ได้ขึ้นกับว่ามดลูกอยู่สูงหรือต่ำ
• ความผิดปกติที่อาจเกิดร่วมกันต้องได้รับการประเมิน หากมีภาวะอื่นร่วม เช่น เยื่อบุโพรงมดลูกบาง หรือการอักเสบ อาจส่งผลต่อการฝังตัวได้ จึงควรตรวจเพิ่มเติมก่อนวางแผนตั้งครรภ์
• การดูแลและติดตามอย่างเหมาะสมช่วยลดความเสี่ยงได้ ผู้ที่มีภาวะมดลูกต่ำสามารถตั้งครรภ์ได้ หากได้รับการดูแลจากแพทย์และเตรียมความพร้อมอย่างถูกต้อง

 6. วิธีการรักษามดลูกต่ำ

การรักษามดลูกต่ำ มดลูกหย่อนคล้อย มีอยู่หลายวิธีการ ขึ้นอยู่กับตำแหน่งของมดลูก อายุ และความต้องการมีลูก เช่น

1. การใส่อุปกรณ์พยุงมดลูก เพื่อช่วยให้มดลูกกลับสู่ตำแหน่งปกติ เช่น ห่วงมดลูก ซึ่งวิธีการนี้จะเหมาะสำหรับผู้ที่ไม่ต้องการมีลูกแล้ว
2. การผ่าตัด เหมาะสำหรับผู้ที่มีภาวะมดลูกต่ำรุนแรง โดยจะเป็นการผ่าตัดเพื่อนำเนื้อเยื่อส่วนอื่นหรือเนื้อเยื่อสังเคราะห์มาปะเนื้อเยื่ออุ้งเชิงกรานส่วนที่สึกหรอ หรือในกรณีที่ไม่ต้องการมีลูกแล้วแพทย์อาจแนะนำให้การผ่าตัดมดลูกออกก็ได้
3. การใช้ฮอร์โมนเอสโตรเจน เพื่อยึดเหนี่ยวกล้ามเนื้อในบริเวณนั้นให้แข็งแรงดังเดิม เหมาะกับกรณีที่มีภาวะหย่อนตัวไม่รุนแรง

7. วิธีป้องกันภาวะมดลูกหย่อน มดลูกต่ำ

บริหารกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน

การบริหารกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกรานอย่างสม่ำเสมอ จะช่วยเสริมสร้างความแข็งแรงของกล้ามเนื้อบริเวณอุ้งเชิงกราน และป้องกันภาวะมดลูกหย่อนได้

รักษาอาการป่วยเรื้อรัง

การรักษาอาการป่วยเรื้อรังอย่างการไอเรื้อรัง หรือท้องผูกเป็นประจำ ซึ่งมีส่วนทำให้เกิดแรงดันบริเวณอุ้งเชิงกราน เป็นหนึ่งในสาเหตุของภาวะมดลูกหย่อน การรักษาอาการเหล่านี้ให้หายจะช่วยลดความเสี่ยงเกิดภาวะนี้ได้

เลี่ยงยกของหนัก

หากต้องการหลีกเลี่ยงแรงดันบริเวณอุ้งเชิงกราน การเลี่ยงยกของหนักก็เป็นอีกหนึ่งพฤติกรรมที่ควรทำ เนื่องจากการออกแรงยกของหนัก ๆ จะเพิ่มความเสี่ยงของภาวะมดลูกหย่อนได้

ออกกำลังกาย

การออกกำลังกายสม่ำเสมอ นอกจากจะช่วยเพิ่มความแข็งแรงให้กล้ามเนื้อส่วนต่าง ๆ ในร่างกายแล้ว ยังมีส่วนช่วยในการควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ที่เหมาะสม และลดความเสี่ยงการเกิดภาวะมดลูกหย่อนได้อีกด้วย

8. ใครบ้างที่ควรรีบพบแพทย์เมื่อสงสัยว่ามีภาวะมดลูกต่ำ ?

แม้ว่าภาวะมดลูกต่ำจะไม่ใช่โรคร้ายแรงในทุกกรณี แต่บางกลุ่มควรเข้ารับการตรวจโดยเร็ว เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน

• ผู้ที่มีอาการหน่วงตึงอุ้งเชิงกรานหรือท้องน้อยบ่อยครั้ง โดยเฉพาะอาการที่เป็นมากขึ้นเมื่อยืนนานหรือออกแรง
• ผู้ที่วางแผนตั้งครรภ์หรืออยู่ระหว่างเตรียมตัวมีบุตร การประเมินตำแหน่งและสภาพมดลูกล่วงหน้าจะช่วยให้วางแผนการตั้งครรภ์ได้อย่างปลอดภัย
• ผู้ที่เคยตั้งครรภ์หรือคลอดหลายครั้ง และเริ่มมีอาการผิดปกติ ควรได้รับการตรวจเพื่อติดตามความแข็งแรงของกล้ามเนื้ออุ้งเชิงกราน

สรุป: มดลูกหย่อนมีลูกได้ไหม และเมื่อไหร่ควรพิจารณาเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ ?

ภาวะมดลูกหย่อนไม่ได้หมายความว่าจะมีลูกไม่ได้เสมอไป ผู้หญิงจำนวนมากยังสามารถตั้งครรภ์ได้ตามธรรมชาติ โดยเฉพาะในกรณีที่มดลูกหย่อนอยู่ในระดับเล็กน้อยและได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม อย่างไรก็ตาม หากพยายามตั้งครรภ์แล้วไม่สำเร็จ อาจมีปัจจัยเสี่ยงอื่น ๆ เพิ่มเติม เช่น อายุที่มากขึ้น หรือมีภาวะมีบุตรยากร่วมด้วย การประเมินโดยแพทย์เฉพาะทางและการพิจารณาเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ เช่น การทำ ICSI จะช่วยเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์อย่างปลอดภัยและเหมาะสมกับแต่ละบุคคลมากขึ้น

นัดหมายปรึกษาทำ ICSI กับแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ที่ VFC Center

ทั้งหมดนี้คงช่วยตอบคำถามให้คุณแล้วว่ามดลูกต่ำทำให้มีลูกยากไหม ? หวังว่าบทความนี้จะช่วยคลายความกังวลได้แล้วว่าภาวะมดลูกต่ำ มดลูกหย่อน ไม่ได้ทำให้มีลูกยากแต่อย่างใด และช่วยสร้างความมั่นใจให้ผู้ที่ต้องการสร้างครอบครัวได้มากขึ้น ซึ่งสำหรับผู้ที่ต้องการทำอิ๊กซี่ (ICSI)เพื่อเพิ่มโอกาสในการมีลูก สามารถมาปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ได้ที่ VFC Center ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร (V Fertility Center) ซึ่งให้บริการครอบคลุม ทั้งการให้คำปรึกษา ตรวจวินิจฉัย และให้การรักษาคู่รักที่ประสบปัญหามีบุตรยากจากสาเหตุต่าง ๆ ด้วยเครื่องมือที่ทันสมัย ห้องปฏิบัติการได้มาตรฐานระดับสากล

บทความโดย แพทย์หญิงวนากานต์ สิงหเสนา

ติดต่อสอบถามหรือนัดหมายแพทย์ได้ที่
VFC ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร
Hotline :082-903-2035
Line : @vfccenter

 

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาวะมดลูกต่ำ (FAQs)