วิธีดูแลตัวเอง ข้อควรทำ และแนวทางออกกำลังกายตอนกระตุ้นไข่

Key Takeaways :

การกระตุ้นไข่เป็นขั้นตอนสำคัญของการรักษาภาวะมีบุตรยากด้วยวิธี ICSI ซึ่งใช้ยาฮอร์โมนกระตุ้นรังไข่ให้ผลิตไข่หลายใบเพื่อเพิ่มโอกาสในการเก็บไข่ที่มีคุณภาพและเพิ่มโอกาสการปฏิสนธิ ระหว่างช่วงกระตุ้นไข่ควรดูแลตัวเองอย่างเหมาะสม ทั้งการรับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ดื่มน้ำให้เพียงพอ พักผ่อนอย่างเต็มที่ ออกกำลังกายเบา ๆ และลดความเครียด ทั้งยังควรหลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ และคาเฟอีน รวมถึงไม่ควรรับประทานอาหารที่มีไขมัน น้ำตาล หรือโซเดียมสูง เพราะพฤติกรรมเหล่านี้อาจไปรบกวนสมดุลฮอร์โมนและคุณภาพไข่ได้ การดูแลตัวเองอย่างเหมาะสมและการติดตามอาการอย่างใกล้ชิดในช่วงกระตุ้นไข่ นับเป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยเพิ่มโอกาสความสำเร็จของการรักษาภาวะมีบุตรยากและการตั้งครรภ์ในอนาคต

ในการรักษาภาวะมีบุตรยากด้วยวิธีการทำ ICSI หนึ่งในขั้นตอนสำคัญคือการกระตุ้นให้ไข่ตก โดยในช่วงกระตุ้นไข่นั้น ว่าที่คุณแม่ควรดูแลตัวเองให้ดีเป็นพิเศษเพื่อผลลัพธ์การกระตุ้นไข่ที่ดีที่สุด แต่ในการดูแลตนเองในช่วงนี้มีวิธีการอย่างไร สามารถออกกำลังกายได้หรือไม่ รวมถึงในช่วงกระตุ้นไข่ควรทำและห้ามทำอะไรบ้าง ? บทความนี้มีคำตอบมาบอกให้ครบ

การกระตุ้นไข่มีความสำคัญอย่างไร ?

กระบวนการกระตุ้นไข่ เป็นกระบวนการที่ช่วยกระตุ้นให้รังไข่ผลิตไข่ออกมามากกว่าปกติด้วยการใช้ยาฮอร์โมนกระตุ้นรังไข่ ซึ่งจะช่วยเตรียมร่างกายของว่าที่คุณแม่ให้พร้อมสำหรับการตั้งครรภ์ ทำให้ทีมแพทย์สามารถเก็บไข่ที่สมบูรณ์ และมีคุณภาพได้ อีกทั้งยังเพิ่มโอกาสในการปฏิสนธิระหว่างไข่กับอสุจิในการรักษาภาวะมีบุตรยากด้วยวิธี ICSI ได้อีกด้วย

ทำไมต้องดูแลตัวเองให้ดีในช่วงกระตุ้นไข่ ?

ในช่วงกระตุ้นไข่นั้น ว่าที่คุณแม่จำเป็นต้องดูแลตัวเองเป็นอย่างดีทั้งในด้านร่างกายและจิตใจ เนื่องจากสุขภาพมีผลต่อการกระตุ้นไข่โดยตรง โดยเฉพาะในประเด็นเหล่านี้

1. เพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์

การทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ พักผ่อนให้เพียงพอ และเลี่ยงพฤติกรรมที่ก่อให้เกิดความเครียด ล้วนส่งผลดีต่อความสมดุลของฮอร์โมนและคุณภาพของไข่ ซึ่งจะส่งผลให้มีโอกาสตั้งครรภ์ได้สูงขึ้น

2. ลดความเสี่ยงจากผลข้างเคียง

เนื่องจากการฉีดยากระตุ้นไข่จะทำให้ระดับฮอร์โมนในร่างกายมีการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการข้างเคียงที่ส่งผลต่อการใช้ชีวิต ดังนั้น การดูแลตัวเองให้ดี และหลีกเลี่ยงพฤติกรรมเสี่ยงต่าง ๆ จะช่วยให้ลดความเสี่ยงจากผลข้างเคียงของการฉีดกระตุ้นฮอร์โมนได้

3. ช่วยให้รู้สึกดีขึ้น และมั่นใจมากขึ้น

การดูแลตัวเองให้ดีในช่วงกระตุ้นไข่ส่งผลดีต่อว่าที่คุณแม่ในหลากหลายประการ เนื่องจากร่างกายจะมีความสมดุลและแข็งแรงยิ่งขึ้น ทั้งยังส่งผลต่อสภาพจิตใจ แถมยังจะทำให้คุณผู้หญิงรู้สึกมีความพร้อมและมั่นใจในกระบวนการรักษาภาวะมีบุตรยากมากขึ้น

วางแผนกระตุ้นไข่และรักษาภาวะมีบุตรยากอย่างเหมาะสมที่ VFC Center

แนวทางการดูแลตัวเองในช่วงกระตุ้นไข่

คู่สมรสที่อยู่ในกระบวนการกระตุ้นไข่ อาจสงสัยว่าระหว่างการกระตุ้นไข่ควรทำหรือห้ามทำอะไรบ้าง ลองไปเช็กลิสต์ข้อแนะนำดี ๆ เพื่อการดูแลตัวเองเหล่านี้กัน

1. ทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อสุขภาพ เน้นสารอาหารครบถ้วน

การทานอาหารที่ดีต่อสุขภาพ และมีสารอาหารครบถ้วน โดยเฉพาะอาหารที่มีโปรตีนสูง เช่น เนื้อสัตว์ ไข่ ปลา เต้าหู้ รวมถึงผัก ผลไม้ และธัญพืชไม่ขัดสี จะส่งผลดีต่อการสร้างเซลล์ไข่และฮอร์โมน การขาดสารอาหารใด ๆ ไป อาจส่งผลกระทบต่อคุณภาพและจำนวนของเซลล์ไข่ได้

2. ดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอ

เนื่องจากการที่ระดับฮอร์โมนมีการเพิ่มขึ้น อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงบางอย่างเช่น ผิวแห้ง ปากแห้ง ดังนั้น ควรดื่มน้ำเปล่าให้เพียงพอ วันละ 2 ลิตร เพื่อให้ร่างกายชุ่มชื้นมากขึ้น อีกทั้งยังช่วยให้ขับถ่ายของเสียออกจากร่างกายได้ดีด้วย อย่างไรก็ตาม หากมีจำนวนไข่มาก การดื่มน้ำมากเกินไปอาจทำให้ร่างกายบวมน้ำและมีปัญหาท้องอืดได้

3. นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ

นอกจากการทานอาหารและดื่มน้ำให้เพียงพอแล้ว การพักผ่อนก็สำคัญสำหรับว่าที่คุณแม่เช่นกัน เนื่องจากการพักผ่อนให้เพียงพอจะช่วยให้ระบบต่าง ๆ ในร่างกายทำงานได้อย่างสมบูรณ์ รวมถึงทำให้สามารถสร้างเซลล์ไข่ที่แข็งแรงได้ในปริมาณมากด้วยอีกด้วย

4. ออกกำลังกายอย่างเหมาะสม

การออกกำลังกายตอนกระตุ้นไข่เป็นเรื่องจำเป็น แต่ไม่ควรออกกำลังกายหนักจนเกินไป แต่ควรออกเบา ๆ เช่น ว่ายน้ำ ฝึกโยคะ หรือการเดิน โดยหลีกเลี่ยงการยกน้ำหนัก หรือออกกำลังกายที่ทำให้เหนื่อยมากเกินไป เพราะอาจนำไปสู่ภาวะเครียดจากการใช้พลังงานมาก ซึ่งจะส่งผลให้กระบวนการตกไข่ผิดปกติ นอกจากนี้ ควรหลีกเลี่ยงการวิ่งและการกระโดด เพราะอาจทำให้เกิดภาวะรังไข่บิดขั้วที่เป็นอันตรายได้

5. ผ่อนคลายความเครียด

หากิจกรรมต่าง ๆ ที่ช่วยผ่อนคลายความเครียดทำ เพื่อส่งเสริมการสร้างไข่ แต่หากมีความเครียด จะทำให้ร่างกายหลั่งฮอร์โมนคอร์ติซอล ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่ทำให้ร่างกายตอบสนองต่อความเครียดออกมา และเมื่อระดับคอร์ติซอลสูงเกินไปอาจทำให้การสร้างและการหลั่งฮอร์โมนเพศหญิงถูกรบกวน และส่งผลต่อการสร้างเซลล์ไข่และการตกไข่ได้

6. เลี่ยงการสูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์

อีกสิ่งหนึ่งที่ควรหลีกเลี่ยงในช่วงกระตุ้นไข่ก็คือการสูบบุหรี่ และการดื่มแอลกอฮอล์ เพราะสิ่งเหล่านี้จะทำให้ร่างกายได้รับสารที่เป็นโทษต่อร่างกาย อีกทั้งนิโคตินในบุหรี่และแอลกอฮอล์ ยังไปรบกวนการทำงานของฮอร์โมนเพศหญิง ซึ่งจะส่งผลต่อการสร้างและตกไข่เช่นกัน รวมถึงควรหลีกเลี่ยงการอยู่ใกล้กับผู้ที่กำลังสูบบุหรี่ เนื่องจากจะทำให้ร่างกายได้รับสารพิษจากควันบุหรี่แม้ไม่ได้สูบด้วยตนเอง

ช่วงกระตุ้นไข่ห้ามกินอะไรบ้าง ?

นอกจากการแนวทางการดูแลตัวเองในช่วงกระตุ้นไข่แล้ว ยังมีอาหารและเครื่องดื่มบางอย่างที่ควรหลีกเลี่ยงด้วย ได้แก่ อาหารที่มีไขมันอิ่มตัวสูง เช่น เนย มาการีน ไขมันสัตว์ น้ำมันปาล์ม น้ำมันกรดปาล์ม พิซซ่า แฮมเบอร์เกอร์ รวมถึงขนมอบต่าง ๆ เช่น กลุ่มอาหารเหล่านี้

• อาหารที่มีน้ำตาลสูง เช่น ขนมหวาน เค้ก น้ำอัดลม น้ำผลไม้ ช็อกโกแลต คาราเมล ลูกอม และน้ำผึ้ง
• อาหารหมักดอง เช่น ผักดอง ปลาร้า และซอสปรุงรสอย่างซีอิ๊วขาว และน้ำปลา
• อาหารแปรรูป เช่น บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป ไส้กรอก เบคอน แฮม รวมถึงอาหารสำเร็จรูปแช่แข็งต่าง ๆ
• อาหารที่มีโซเดียมสูง เช่น อาหารที่มีรสเค็มจัด อาหารกระป๋อง เครื่องปรุงรส บะหมี่กึ่งสำเร็จรูป
• แอลกอฮอล์ คาเฟอีน เช่น เบียร์ ไวน์ เหล้าแบบต่าง ๆ กาแฟ ชา และเครื่องดื่มบำรุงกำลัง

ช่วงกระตุ้นไข่ กินกาแฟได้ไหม ?

หากถามว่าในช่วงกระตุ้นไข่จะสามารถกินกาแฟได้ไหม คำตอบคือสามารถดื่มกาแฟได้บ้างหากจำเป็น แต่ควรดื่มให้น้อยที่สุด และเลือกกาแฟที่มีคาเฟอีนต่ำเท่านั้น ที่สำคัญคือไม่ควรดื่มกาแฟในช่วงเย็น หรือค่ำ เพราะอาจส่งผลกระทบต่อการพักผ่อน

รับคำแนะนำเกี่ยวกับกระบวนการกระตุ้นไข่อย่างละเอียด ที่ VFC Center

อาการที่พบได้บ่อยระหว่างการกระตุ้นไข่

ในช่วงกระตุ้นไข่ ร่างกายจะได้รับยาฮอร์โมนเพื่อกระตุ้นให้รังไข่ผลิตไข่มากกว่าปกติ จึงอาจทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงบางอย่างในร่างกายได้ ซึ่งหลายอาการถือว่าเป็นอาการที่พบได้ทั่วไปและมักไม่รุนแรง เช่น

• ท้องอืด แน่นท้อง หรือหน่วงท้องน้อย เพราะรังไข่มีขนาดโตขึ้น
• คลื่นไส้หรือเบื่ออาหาร เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน
• น้ำหนักเพิ่มหรือรู้สึกบวมน้ำเล็กน้อย
• เจ็บหรือช้ำบริเวณที่ฉีดยากระตุ้นไข่ แต่เป็นอาการที่มักหายได้เอง
• อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิด หรือรู้สึกเหนื่อยง่าย เกิดจากการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมน

อาการระหว่างการกระตุ้นไข่ที่ควรพบแพทย์ทันที

แม้อาการบางอย่างจะพบได้ในช่วงกระตุ้นไข่ แต่อาการบางประเภทอาจเป็นสัญญาณของภาวะแทรกซ้อน เช่น ภาวะรังไข่ถูกกระตุ้นมากเกินไป (OHSS) ซึ่งควรได้รับการประเมินจากแพทย์โดยเร็ว

• ปวดท้องมากหรือปวดท้องเฉียบพลัน
• ท้องโตเร็วหรือแน่นท้องมากผิดปกติ
• คลื่นไส้หรืออาเจียนมากจนรับประทานอาหารหรือดื่มน้ำไม่ได้
• ปัสสาวะน้อยลงหรือรู้สึกกระหายน้ำมากผิดปกติ
• หายใจลำบาก แน่นหน้าอก หรือเวียนศีรษะ

การดูแลตัวเองในช่วงกระตุ้นไข่ถือว่ามีความสำคัญอย่างมาก เพราะจะช่วยเพิ่มโอกาสความสำเร็จให้กับการตั้งครรภ์ได้อย่างมีนัยสำคัญ สำหรับคู่สมรสที่กำลังมองหาคลินิกรักษาภาวะมีบุตรยากที่ให้การดูแลอย่างใกล้ชิดทุกขั้นตอน ตั้งแต่การกระตุ้นไข่ การฝากไข่ และการรักษาภาวะมีบุตรยากด้วยวิธีการต่าง ๆ เลือกปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ได้ที่ VFC Center ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร (V Fertility Center) เราพร้อมให้บริการ ทั้งให้คำปรึกษา ตรวจวินิจฉัย และให้การรักษาด้วยเครื่องมือที่ทันสมัย ห้องปฏิบัติการได้มาตรฐานระดับสากล

ติดต่อสอบถามหรือนัดหมายแพทย์ ได้ที่

VFC ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร

Hotline: 082-903-2035

LINE Official: @vfccenter

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการดูแลตัวเองในช่วงกระตุ้นไข่ (FAQs)