ตรวจอสุจิและประเมินคุณภาพน้ำเชื้ออสุจิก่อนวางแผนมีบุตร

Key Takeaway:

การตรวจอสุจิเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการประเมินภาวะเจริญพันธุ์ของผู้ชาย เพราะช่วยให้เห็นทั้งคุณภาพน้ำเชื้ออสุจิ จำนวน การเคลื่อนไหว และรูปร่างของอสุจิได้ชัดเจนมากขึ้น อีกทั้งเมื่อรู้ผลตรวจแล้ว แพทย์ยังจะสามารถประเมินปัจจัยที่ส่งผลคุณภาพอสุจิและวางแผนดูแลได้ตรงจุด ไม่ว่าจะเป็นการปรับพฤติกรรม การดูแลสุขภาพ หรือการรักษาเพิ่มเติม ดังนั้น หากกำลังวางแผนมีบุตรหรือสงสัยว่าควรเพิ่มคุณภาพอสุจิอย่างไร การตรวจตั้งแต่ระยะแรกจะช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ได้อย่างเหมาะสมมากขึ้น

ปัญหาการมีบุตรยากในปัจจุบันพบได้บ่อยขึ้น โดยเฉพาะในผู้ชาย ซึ่งมักเกิดจากปัญหาคุณภาพน้ำเชื้ออสุจิที่ส่งผลโดยตรงต่อโอกาสในการปฏิสนธิ ทั้งในการตั้งครรภ์ตามธรรมชาติและการรักษาด้วยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์ ดังนั้น การตรวจอสุจิจึงเป็นจุดเริ่มต้นสำคัญในการวินิจฉัยภาวะมีบุตรยาก เพื่อให้รู้ถึงสาเหตุของปัญหาและนำไปสู่การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมที่เหมาะสม และสามารถช่วยเพิ่มคุณภาพของน้ำอสุจิและลดโอกาสเผชิญกับภาวะมีบุตรยากได้ในที่สุด

การตรวจอสุจิ คืออะไร ?

การตรวจอสุจิ คือการวิเคราะห์น้ำเชื้อที่หลั่งออกมา เพื่อประเมินองค์ประกอบสำคัญที่เกี่ยวข้องกับภาวะเจริญพันธุ์ของผู้ชาย เช่น ปริมาณน้ำเชื้อ จำนวนอสุจิ การเคลื่อนไหว และรูปร่างของอสุจิ การตรวจคุณภาพน้ำเชื้ออสุจิจึงเป็นหนึ่งในขั้นตอนพื้นฐานที่ใช้ประเมินสาเหตุของภาวะมีบุตรยากในฝ่ายชาย และช่วยให้แพทย์วางแผนรักษาได้เหมาะสมมากขึ้น

เมื่อไรที่ควรตรวจน้ำเชื้ออสุจิ ?

การตรวจน้ำเชื้ออสุจิ ไม่จำเป็นต้องทำเฉพาะเมื่อมีอาการผิดปกติเท่านั้น แต่ควรทำการตรวจคุณภาพน้ำเชื้ออสุจิเพิ่มเติมหากคุณกำลังวางแผนมีบุตร หรือมีสัญญาณที่บ่งชี้ถึงความผิดปกติต่าง ๆ เช่น

• ปริมาณการหลั่งน้ำอสุจิมีจำนวนน้อย : หากสังเกตเห็นว่าปริมาณน้ำอสุจิที่หลั่งออกมามีน้อยกว่าปกติ อาจเป็นสัญญาณของปัญหาการผลิตอสุจิ
• อสุจิมีความข้นหนืดน้อยลงกว่าปกติ : ความข้นหนืดของน้ำอสุจิเป็นตัวบ่งชี้ถึงคุณภาพของอสุจิ หากพบว่ามีลักษณะเหลวกว่าปกติ ควรไปปรึกษาแพทย์
• มีพฤติกรรมการใช้ชีวิตที่ไม่เหมาะสมเป็นเวลานานหลายปี : เช่น การสูบบุหรี่จัด ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ พักผ่อนน้อย พฤติกรรมเหล่านี้ล้วนส่งผลต่อคุณภาพอสุจิทั้งสิ้น
• มีประวัติเคยเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ : โรคบางชนิดอาจส่งผลกระทบต่อการผลิตและคุณภาพของอสุจิ
• ผู้ที่ต้องการวางแผนการมีบุตร : แม้ไม่มีอาการผิดปกติ แต่ต้องการเตรียมตัวมีบุตร การตรวจสเปิร์มก่อนวางแผนมีบุตรจะช่วยให้ทราบถึงความพร้อมของร่างกาย

ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อประเมินคุณภาพน้ำเชื้ออสุจิที่ VFC Center

การเตรียมตัวก่อนตรวจอสุจิ

การเตรียมตัวที่ถูกต้องก่อนการตรวจน้ำเชื้ออสุจิเป็นสิ่งสำคัญที่จะช่วยให้ผลการตรวจมีความแม่นยำมากที่สุด โดยมีข้อแนะนำที่ควรปฏิบัติ ดังนี้

• งดหลั่งอสุจิอย่างน้อย 2-7 วัน เพราะหากมีการหลั่งมาก่อนตรวจจะส่งผลให้ปริมาณน้ำอสุจิและสเปิร์มลดลง
• หลีกเลี่ยงการดื่มแอลกอฮอล์และสูบบุหรี่ อย่างน้อย 2-3 วันก่อนตรวจ
• พักผ่อนให้เพียงพอและลดความเครียด ช่วยให้ผลการตรวจมีความแม่นยำ
• รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ต่อการผลิตอสุจิ เช่น อาหารที่อุดมไปด้วยวิตามินซี วิตามินอี และสังกะสี เพื่อส่งเสริมการผลิตอสุจิที่มีคุณภาพ

ค่าปกติของผลตรวจอสุจิ

การตรวจอสุจิเป็นการวิเคราะห์คุณภาพของน้ำเชื้อที่หลั่งออกมา โดยมีการวัดค่าหลายประการที่บ่งชี้ถึงความพร้อมของอสุจิในการปฏิสนธิ ค่าที่ได้จากการตรวจอสุจิจะช่วยในการประเมินภาวะเจริญพันธุ์ของผู้ชาย ซึ่งค่าปกติของผลตรวจคุณภาพน้ำเชื้ออสุจิ สามารถใช้เป็นเกณฑ์ในการประเมินว่า อสุจิแข็งแรงเป็นยังไง และมีคุณภาพมากน้อยเพียงใด โดยอิงตามค่ามาตรฐานจาก WHO laboratory manual for the examination and processing of human semen (Sixth Edition)

• ปริมาณน้ำอสุจิ (Volume) ควรมีอย่างน้อย 1.4 มิลลิลิตร (มากกว่าเท่ากับ 1.4 ml.) ต่อการหลั่งหนึ่งครั้ง หากมีปริมาณน้อยกว่านี้อาจบ่งชี้ถึงปัญหาการผลิตอสุจิ
• จำนวนอสุจิ (Sperm Count) จำนวนอสุจิที่ปกติต้องมากกว่า หรือ เท่ากับ 15 ล้านตัว / มิลลิลิตร (>= 15 M/ml.) หากน้อยกว่านี้อาจมีความเสี่ยงในการตั้งครรภ์ลดลง
• ความสามารถในการเคลื่อนที่ของอสุจิ (Motility) อสุจิที่มีความสามารถในการเคลื่อนที่ในทิศทางที่ถูกต้องจะมีอัตราเคลื่อนที่มากกว่า หรือ เท่ากับ ร้อยละ 42 (>= 42%) หากอัตราความเคลื่อนที่ต่ำกว่านี้จะส่งผลกระทบต่อการปฏิสนธิ
• รูปร่างของอสุจิ (Morphology) อสุจิที่มีรูปร่างปกติจะมีลักษณะหัวและหางที่สมบูรณ์มากกว่า หรือ เท่ากับ ร้อยละ 4 (>= 4%) หากน้อยกว่านี้ อาจแสดงถึงปัญหาที่มีผลต่อความสามารถในการปฏิสนธิ

ปัจจัยที่ส่งผลคุณภาพอสุจิ เพื่อเพิ่มโอกาสมีบุตร

คุณภาพน้ำเชื้ออสุจิไม่ได้ขึ้นอยู่กับปัจจัยใดปัจจัยหนึ่งเท่านั้น แต่มีหลายปัจจัยที่ส่งผลทำให้คุณภาพน้ำเชื้อเปลี่ยนแปลงไป เช่น

• อายุ : แม้ว่าผู้ชายจะสามารถผลิตอสุจิได้ตลอดชีวิต แต่คุณภาพและปริมาณจะลดลงตามอายุที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะหลังจากอายุ 40 ปี
• อุณหภูมิ : อัณฑะต้องการอุณหภูมิที่ต่ำกว่าอุณหภูมิร่างกายเพื่อผลิตอสุจิที่มีคุณภาพ การสวมใส่กางเกงที่รัดแน่นเกินไปหรือการแช่น้ำร้อนบ่อย ๆ อาจส่งผลเสียต่อการผลิตอสุจิ
• สารพิษและมลพิษ : การสัมผัสกับสารเคมีหรืออาศัยในพื้นที่ที่มีมลพิษสูงอาจส่งผลกระทบต่อการผลิตและคุณภาพของอสุจิ
• โรคประจำตัว : โรคบางชนิด เช่น เบาหวาน ความดันโลหิตสูง หรือโรคทางฮอร์โมน อาจส่งผลต่อคุณภาพของอสุจิได้เช่นกัน
• ยาบางชนิด : ยาบางประเภทอาจส่งผลต่อการผลิตอสุจิ ควรปรึกษาแพทย์หากกำลังวางแผนมีบุตร

ภาวะมีบุตรยากในผู้ชาย สัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม

การรู้จักสังเกตสัญญาณเตือนของภาวะมีบุตรยากในผู้ชายเป็นสิ่งสำคัญ ซึ่งการเข้ารับการวินิจฉัยและรักษาตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยเพิ่มโอกาสให้กับการมีบุตรได้

• อสุจิใสผิดปกติ : สำหรับคุณผู้ชายที่สงสัยว่าอสุจิใสมีโอกาสท้องไหม ซึ่งโดยทั่วไปแล้ว อสุจิที่ใสเกินไปอาจบ่งชี้ถึงปัญหาในการผลิตอสุจิ แม้จะมีโอกาสทำให้เกิดการตั้งครรภ์ได้ แต่โอกาสจะน้อยลงมาก ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติม
• ปริมาณอสุจิที่หลั่งออกมาน้อยกว่าปกติ : ปริมาณอสุจิปกติควรมีมากกว่า 1.4 มิลลิลิตรต่อการหลั่งหนึ่งครั้ง หากน้อยกว่านี้อาจเป็นสัญญาณของภาวะมีบุตรยาก
• อสุจิผิดปกติ : ถึงแม้ว่าเราจะไม่สามารถสังเกตรูปร่างของอสุจิได้ด้วยตาเปล่า แต่การเข้ารับการตรวจจะช่วยให้เราเข้าใจถึงภาวะที่ทำให้มีลูกยากได้ เช่น อสุจิหัวใหญ่เกินไป มีหางสั้น หรือมีหลายหาง ลักษณะเหล่านี้อาจส่งผลต่อความสามารถในการปฏิสนธิ
• การเคลื่อนที่ของอสุจิ : อสุจิที่เคลื่อนที่ช้าหรือไม่เคลื่อนที่เลย อาจทำให้โอกาสในการปฏิสนธิลดลง

ควรเพิ่มคุณภาพอสุจิอย่างไร ?

หากคุณผู้ชายกังวลว่า จะสามารถเพิ่มคุณภาพอสุจิอย่างไร วิธีเบื้องต้นคือการเริ่มจากประเมินว่า ปัญหาคุณภาพอสุจิเกิดจากด้านใด ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของพฤติกรรม สุขภาพพื้นฐาน หรือความผิดปกติของระบบสืบพันธุ์ จากนั้นจึงค่อยวางแผนปรับพฤติกรรมอย่างตรงจุด เช่น นอนหลับให้เพียงพอ ลดแอลกอฮอล์ งดสูบบุหรี่ ควบคุมน้ำหนัก และดูแลโภชนาการให้เหมาะสม เพราะการดูแลแบบองค์รวมมักช่วยเพิ่มคุณภาพน้ำเชื้ออสุจิได้ดีกว่าการพยายามแก้ไขเพียงจุดเดียว

นัดหมายตรวจอสุจิและวางแผนเพิ่มคุณภาพอสุจิอย่างเหมาะสมที่ VFC Center

บริการตรวจอสุจิ วิเคราะห์คุณภาพน้ำเชื้อ

หากคุณกำลังกังวลเกี่ยวกับคุณภาพน้ำเชื้ออสุจิ หรืออยากทราบว่าควรเริ่มต้นเพิ่มคุณภาพอสุจิอย่างไรให้เหมาะกับสภาพร่างกายของตนเอง การเข้ารับการตรวจประเมินตั้งแต่ระยะแรกจะช่วยให้เห็นสาเหตุได้ชัดเจน และวางแผนการรักษาได้ตรงจุดมากขึ้น

VFC Center ขอเสนอบริการตรวจอสุจิราคาคุ้มค่า ซึ่งเป็นเทคโนโลยีการตรวจน้ำเชื้อที่ทันสมัยด้วยระบบคอมพิวเตอร์ที่ผสานการทำงานร่วมกับเทคโนโลยี AIOM (Artificial Intelligence Optical Microscope) ซึ่งเป็นเทคโนโลยีกล้องจุลทรรศน์ปัญญาประดิษฐ์ ทำให้มีความละเอียด แม่นยำ สามารถวิเคราะห์คุณภาพน้ำเชื้อและแก้ไขปัญหาได้อย่างตรงจุด โดยการใช้โปรแกรมประมวลผลอัจฉริยะนี้จะช่วยให้แพทย์สามารถตรวจสอบความสามารถในการเคลื่อนที่ รูปร่าง และจำนวนของอสุจิในน้ำเชื้อได้อย่างมีประสิทธิภาพ ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญในการวางแผนการรักษาภาวะมีบุตรยากและการปรับปรุงภาวะเจริญพันธุ์ที่เกิดขึ้น

ที่ VFC Center ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร (V-Fertility Center) พร้อมให้การดูแลโดยแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ ร่วมกับเทคโนโลยีการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำเชื้อที่ได้มาตรฐาน เพื่อช่วยประเมินปัจจัยที่ส่งผลคุณภาพอสุจิ และวางแผนการรักษาอย่างเหมาะสม เพิ่มโอกาสสู่การตั้งครรภ์ได้อย่างมั่นใจยิ่งขึ้น

 

บทความโดย นายแพทย์วรวัฒน์ ศิริปุณย์

ติดต่อสอบถามหรือนัดหมายแพทย์ได้ที่

VFC ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร

Hotline: 082-903-2035

LINE Official: @vfccenter

 

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับคุณภาพน้ำเชื้ออสุจิ (FAQs)