ไขข้อสงสัย DNA อสุจิกับภาวะมีบุตรยาก เกี่ยวข้องกันอย่างไร ?

Key Takeaway:

การแตกหักของ DNA ในอสุจิ(Sperm DNA Fragmentation) เป็นภาวะความเสียหายระดับสายพันธุกรรมที่เป็นสาเหตุแฝงของภาวะมีบุตรยากและเพิ่มความเสี่ยงในการแท้ง ซึ่งไม่สามารถมองเห็นได้จากการตรวจน้ำเชื้อแบบทั่วไป จึงต้องอาศัยการตรวจเชิงลึกด้วยการตรวจประเมินการแตกหักของ DNA ในอสุจิ (Sperm DNA Fragmentation Analysis: SDF) เพื่อประเมินความสมบูรณ์ของอสุจิ หากพบความผิดปกติ แพทย์จะพิจารณารักษาด้วยเทคโนโลยี ICSI เพื่อคัดเลือกอสุจิที่แข็งแรงที่สุดมาปฏิสนธิโดยตรง ควบคู่กับการปรับพฤติกรรมเพื่อฟื้นฟูสุขภาพและเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์ให้สำเร็จได้อย่างมีประสิทธิภาพสูงสุด

การมีลูกถือเป็นความฝันของหลาย ๆ คู่สมรส แต่บางครั้งอาจไม่ง่ายอย่างที่คิด ซึ่งหนึ่งในสาเหตุที่พบได้บ่อย คือ ปัญหาเกี่ยวกับอสุจิของผู้ชาย โดยเฉพาะปัจจัยด้าน DNA ของอสุจิกับภาวะมีบุตรยาก ซึ่งเกิดจากภาวะการแตกหักของ DNA ในอสุจิ

เรื่องนี้อาจฟังดูซับซ้อน แต่จริง ๆ แล้วสามารถเข้าใจได้ไม่ยาก ลองคิดง่าย ๆ ว่า DNA คือพิมพ์เขียวสำหรับสร้างชีวิตใหม่ แต่หากเมื่อไหร่ที่ DNA ในอสุจิแตกหักหรือมีความเสียหาย ย่อมส่งผลให้การปฏิสนธิและการเจริญเติบโตของตัวอ่อนเป็นเรื่องที่ยากขึ้น สามีภรรยาหลายคู่ที่พยายามมีลูกอยู่นานหลายปีแต่ไม่สำเร็จ อาจกำลังเผชิญกับปัญหานี้โดยไม่รู้ตัว

ปรึกษาการตรวจประเมินและวางแผนรักษาภาวะมีบุตรยากกับ VFC Center

การแตกหักของ DNA ในอสุจิ (Sperm DNA Fragmentation) คืออะไร ?

การแตกหักของ DNA ในอสุจิ (Sperm DNA Fragmentation) คือภาวะที่อสุจิมี DNA แตกหักหรือเสียหาย ส่งผลให้เซลล์มีการทำงานที่ผิดปกติ ซึ่งเราจะไม่สามารถสังเกต หรือรู้สึกได้ด้วยตนเอง แต่จะมาทราบก็ต่อเมื่อได้เข้ารับการรักษาและประเมินโดยแพทย์ ด้วยการคัดอสุจิออกมาตรวจสอบ DNA อย่างละเอียด หากพบว่ามีความเสียหายหรือแตกหักมากเกินไป ก็จะส่งผลให้มีลูกได้ยาก

โดยทั่วไป หากน้ำเชื้อไม่มีคุณภาพเพียงพอ หรือไม่สามารถปฏิสนธิได้ แพทย์อาจพิจารณาแนวทางการรักษาภาวะมีบุตรยาก เช่น วิธีการทำอิ๊กซี่ (ICSI) ซึ่งเป็นหนึ่งในวิธีช่วยการปฏิสนธิ ด้วยการใช้เข็มขนาดเล็กเจาะและฉีดอสุจิเข้าไปที่ไข่โดยตรงจากนั้นจึงนำตัวอ่อนที่ปฏิสนธิและเจริญเติบโตอย่างเหมาะสมแล้ว ย้ายกลับเข้าสู่โพรงมดลูกเพื่อให้เกิดการตั้งครรภ์ต่อไป ทั้งนี้ผลลัพธ์จะขึ้นอยู่กับร่างกายของแต่ละบุคคล

หากต้องการตรวจสอบเบื้องต้นว่าอสุจิมีภาวะสมบูรณ์หรือไม่ สามารถทำได้ด้วยการตรวจคุณภาพของน้ำเชื้อ ด้วยเทคโนโลยี AIOM (Artificial Intelligence Optical Microscope) ซึ่งเป็นนวัตกรรมที่ครอบคลุมทุกมิติ เป็นการตรวจวิเคราะห์คุณภาพน้ำเชื้อ ประเมินคุณภาพอสุจิที่ครอบคลุมทั้งจำนวน ความเข้มข้น ความเร็วในการเคลื่อนที่ และรูปร่าง ด้วยการผสมผสานเทคโนโลยี AI อัจฉริยะและระบบประมวลผลภาพความละเอียดสูง ทำให้ได้ผลวิเคราะห์ที่แม่นยำและเที่ยงตรงกว่าการตรวจทั่วไป ช่วยให้แพทย์สามารถวินิจฉัยภาวะมีบุตรยากในฝ่ายชายได้อย่างตรงจุด เพื่อการวางแผนรักษาที่มีประสิทธิภาพสูงสุด

หากพบปัญหา แพทย์จะนำผลวิเคราะห์มาวางแผนการรักษาเฉพาะบุคคล เพื่อเสริมสร้างให้อสุจิกลับมาแข็งแรง และเตรียมความพร้อมสำหรับการมีบุตรที่สมบูรณ์ต่อไป

SDF Test และค่า DFI คืออะไร เกี่ยวข้องอย่างไรกับการแตกหักของ DNA ในอสุจิ ?

เมื่อพูดถึงการตรวจ SDF หลายคนอาจสงสัยว่าการตรวจ SDF Test ที่ว่านี้คืออะไร ? คำตอบคือเป็นกระบวนการตรวจประเมินการแตกหักของ DNA ในอสุจิเชิงลึก โดยค่าที่ได้จากการตรวจนี้เรียกว่า DFI (DNA Fragmentation Index) ซึ่งก็คือค่าดัชนีที่ใช้วัดระดับการแตกหักของ DNA ในอสุจิ โดยจะประเมินว่าในน้ำเชื้อมีเปอร์เซ็นต์ของอสุจิที่มี DNA แตกหักอยู่มากน้อยเพียงใด หากค่าดัชนี DFI สูง แสดงว่าอสุจิในน้ำเชื้อมีความเสียหายสูง ซึ่งสัมพันธ์กับโอกาสการตั้งครรภ์ที่ลดลง รวมถึงอาจเพิ่มความเสี่ยงของภาวะแท้ง

ดังนั้น การตรวจ SDF Test จึงเป็นการประเมินความพร้อมของอสุจิในระดับโครงสร้างที่ละเอียดกว่าการตรวจคุณภาพน้ำเชื้อทั่วไป แพทย์จะใช้เทคนิคเฉพาะในการวิเคราะห์โครงสร้าง DNA เพื่อประเมินความสมบูรณ์และโอกาสในการปฏิสนธิ ผลการตรวจนี้จะช่วยให้แพทย์สามารถวางแผนการรักษาที่เหมาะสมกับแต่ละบุคคลได้แม่นยำยิ่งขึ้น เช่น การเลือกใช้วิธีปฏิสนธิภายนอก (ICSI) หรือการปรับพฤติกรรมเพื่อฟื้นฟูคุณภาพอสุจิก่อนเริ่มกระบวนการรักษา

สาเหตุที่ทำให้เกิดการแตกหักของ DNA ในอสุจิ

ความเสียหายของ DNA ในอสุจิสามารถเกิดขึ้นได้จากหลายปัจจัย ทั้งจากภายในร่างกายและสภาพแวดล้อมภายนอก ดังนี้

1. อนุมูลอิสระในร่างกายมากเกินไป (Oxidative Stress)

อนุมูลอิสระ (Free Radicals) เป็นโมเลกุลที่ไม่เสถียรและสามารถทำลายเซลล์ รวมถึง DNA ในอสุจิได้โดยตรง เมื่อมีปริมาณอนุมูลอิสระมากเกินไป อสุจิจะได้รับความเสียหายทั้งในแง่ของโครงสร้างและการทำงาน ซึ่งอาจส่งผลให้เกิดภาวะมีบุตรยาก โดยอนุมูลอิสระมักเกิดจากปัจจัยต่าง ๆ เช่น มลพิษทางอากาศ ความเครียดเรื้อรัง หรือการรับประทานอาหารที่ไม่เหมาะสม

2. อายุที่มากขึ้น

เมื่ออายุเพิ่มขึ้น กระบวนการผลิตและคุณภาพของอสุจิจะลดลงตามธรรมชาติโดยเฉพาะผู้ชายที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป มักจะพบว่าความสมบูรณ์ของ DNA ในอสุจิถดถอย ซึ่งเกิดจากกระบวนการเสื่อมสภาพของเซลล์ รวมถึงการสะสมของความเสียหายจากอนุมูลอิสระเป็นเวลานาน

3. การอักเสบหรือติดเชื้อในอวัยวะเพศชาย

การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะหรืออวัยวะสืบพันธุ์ เช่น การติดเชื้อจากแบคทีเรีย ไวรัส หรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ อาจส่งผลให้เกิดการอักเสบที่อัณฑะหรือท่อนำอสุจิ ซึ่งเป็นปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดการแตกหักของ DNA ในอสุจิ

4. สารพิษจากสิ่งแวดล้อม

สารเคมีที่ปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม เช่น ยาฆ่าแมลง โลหะหนัก หรือสารเคมีจากมลพิษอุตสาหกรรม สามารถรบกวนกระบวนการสร้างอสุจิและเพิ่มความเสี่ยงต่อการแตกหักของ DNA ในอสุจิได้ โดยตัวอย่างของสารที่มีผลกระทบ เช่นสาร BPA (Bisphenol A) ที่พบในพลาสติกบางชนิด หรือฟทาเลต (Phthalates) ซึ่งเป็นสารเคมีที่ใช้ในอุตสาหกรรมพลาสติก

5. พฤติกรรมเสี่ยง

พฤติกรรมบางอย่างสามารถเพิ่มโอกาสเกิดการแตกหักของ DNA ในอสุจิได้ เช่น การสูบบุหรี่ การดื่มแอลกอฮอล์มากเกินไป หรือการใช้ยาเสพติด เช่น กัญชา ซึ่งส่งผลกระทบต่อจำนวนและความสมบูรณ์ของอสุจิ

6. ความร้อนที่ลูกอัณฑะมากเกินไป

อสุจิถูกผลิตในอัณฑะ ซึ่งต้องอยู่ที่อุณหภูมิต่ำกว่าร่างกายเล็กน้อยเพื่อให้ทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ หากอัณฑะสัมผัสกับความร้อนเป็นเวลานาน จากการนั่งเป็นเวลานานโดยเฉพาะบนพื้นผิวที่ร้อน การอาบน้ำร้อน ซาวน่า หรือการใส่กางเกงชั้นในที่รัดแน่นเกินไป ล้วนมีผลให้ DNA ในอสุจิเสื่อมคุณภาพ

7. เส้นเลือดขอดที่ลูกอัณฑะ (Varicocele)

ภาวะเส้นเลือดขอดที่ลูกอัณฑะเป็นภาวะที่เส้นเลือดดำในถุงอัณฑะขยายตัวผิดปกติ ทำให้การไหลเวียนโลหิตในอัณฑะไม่ดี ส่งผลให้เกิดภาวะความร้อนสะสมและเพิ่มความเครียดออกซิเดชัน (Oxidative Stress) ซึ่งนำไปสู่การแตกหักของ DNA ในอสุจิได้

ปรึกษาการตรวจประเมินและวางแผนรักษาภาวะมีบุตรยากกับ VFC Center

ลักษณะของอสุจิที่มีความผิดปกติ

แม้ความเสียหายระดับ DNA จะมองไม่เห็นด้วยตาเปล่า แต่ผู้ที่มีภาวะนี้มักพบร่วมกับความผิดปกติของคุณภาพน้ำเชื้อด้านอื่น ๆ ได้แก่

• มีความเข้มข้นของน้ำเชื้อน้อย
• อสุจิวิ่งและเคลื่อนไหวได้ไม่ดี
• รูปร่างลักษณะของตัวอสุจิผิดไปจากปกติ

วิธีการรักษาภาวะมีบุตรยากที่เกิดจากการแตกหักของ DNA ในอสุจิ

แพทย์จะทำการรักษาด้วยการคัดเลือกตัวอสุจิที่สมบูรณ์ และไม่มีการแตกหักของ DNA ในอสุจิ มารักษาด้วยวิธีการทำอิ๊กซี่ (ICSI) เพราะหากมีการปฏิสนธิด้วยอสุจิที่ไม่สมบูรณ์ คุณแม่อาจมีโอกาสแท้งได้ง่าย

อย่างไรก็ดี การแตกหักของ DNA ในอสุจิไม่ได้เป็นโรคติดต่อ ดังนั้น หากคุณพ่อเคยมีภาวะ Sperm DNA Fragmentation แล้วมีลูก ก็ยังสามารถมั่นใจได้ว่าจะไม่เป็นโรคติดต่อทางพันธุกรรมไปถึงรุ่นลูกอย่างแน่นอน

นอกจากการรักษาทางการแพทย์แล้ว การดูแลตัวเอง รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ ออกกำลังกาย พักผ่อนให้เพียงพอ รวมถึงการงดสูบบุหรี่และงดดื่มแอลกอฮอล์ ล้วนเป็นการสร้างความแข็งแรงและสุขภาพที่ดีให้กับร่างกาย รวมถึงทำให้น้ำเชื้อมีความสมบูรณ์ พร้อมสำหรับการมีบุตรเช่นกัน

หากต้องการปรึกษาแพทย์เกี่ยวกับภาวะมีบุตรยาก ทาง VFC Center ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร (V-Fertility Center) ขอแนะนำให้วางแผนการตั้งครรภ์ โดยการตรวจคุณภาพน้ำเชื้อและตรวจสุขภาพของทั้งคุณพ่อและคุณแม่ ซึ่งจะช่วยให้ทราบถึงปัจจัยที่อาจส่งผลต่อภาวะเจริญพันธุ์ พร้อมทั้งรับคำแนะนำในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมหรือเข้ารับการรักษาที่เหมาะสมกับสภาวะของแต่ละบุคคล เพื่อเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์อย่างปลอดภัยและมีประสิทธิภาพ

 

ติดต่อสอบถามหรือนัดหมายแพทย์ได้ที่

VFC ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร

Hotline : 082-903-2035

Line Official :@vfccenter

อ่านบทความสุขภาพ :https://www.v-ivf.com/article/

 

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการแตกหักของ DNA ในอสุจิ (FAQs)