รู้ทันสัญญาณมีบุตรยาก เพื่อวางแผนทำเด็กหลอดแก้ว

Key Takeaways

ภาวะมีบุตรยากสามารถเกิดได้จากหลายปัจจัยทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิง เช่น คุณภาพอสุจิ ความสมบูรณ์ของไข่ ความผิดปกติของฮอร์โมน ท่อนำไข่อุดตัน อายุที่เพิ่มมากขึ้น รวมถึงโรคที่เกี่ยวข้องกับมดลูกและรังไข่ ซึ่งมักมีสัญญาณเตือนที่สามารถสังเกตได้ เช่น พยายามตั้งครรภ์เกิน 1 ปีแล้วยังไม่สำเร็จ หรือในผู้หญิงที่มีอายุ 35 ปีขึ้นไป และพยายามมีบุตรเกิน 6 เดือนแต่ก็ยังไม่เห็นผลลัพธ์ อีกทั้งหากสังเกตว่าตนเองมีประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ หรือเคยมีประวัติโรคทางนรีเวชมาก่อน ก็อาจเป็นสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะมีบุตรยากได้เช่นกัน

ทั้งนี้ การเข้ารับการตรวจภาวะเจริญพันธุ์ของทั้งคู่ตั้งแต่ระยะเริ่มต้นจะช่วยค้นหาสาเหตุได้อย่างตรงจุด ทั้งยังช่วยให้แพทย์วางแผนการรักษาได้อย่างเหมาะสม และทำให้ตัดสินใจได้อย่างมั่นใจว่า ถึงเวลาที่ควรทำเด็กหลอดแก้วแล้วหรือไม่ เพื่อเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ ลดความเสี่ยงระหว่างตั้งครรภ์ และนำไปสู่การมีบุตรอย่างปลอดภัย

คู่สมรสที่วางแผนอยากจะมีลูกน้อยเป็นโซ่ทองคล้องใจ เพิ่มสมาชิกใหม่มาเติมเต็มในครอบครัว แต่พยายามมามากกว่า 1 ปีก็ยังไม่ประสบความสำเร็จ จนทำให้เริ่มรู้สึกกังวลใจว่าตนเองหรือคู่สมรส มีภาวะการมีบุตรยากหรือไม่

ดังนั้นเพื่อช่วยไขข้อข้องใจ แพทย์หญิงวนากานต์ สิงหเสนา จาก VFC ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร จะมาแนะนำวิธีเช็กสัญญาณมีบุตรยาก เพื่อใช้ประกอบการตัดสินใจว่าถึงเวลาที่ควรทำเด็กหลอดแก้วหรือไม่

นัดหมายตรวจภาวะเจริญพันธุ์กับแพทย์จาก VFC Center ได้เลย

ปัจจัยที่ส่งผลให้เกิดภาวะการมีบุตรยาก

การตั้งครรภ์ตามธรรมชาติจำเป็นต้องอาศัยความพร้อมของระบบสืบพันธุ์ของทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิง หากองค์ประกอบใดองค์ประกอบหนึ่งทำงานได้ไม่สมบูรณ์ อาจส่งผลให้กระบวนการปฏิสนธิไม่สามารถเกิดขึ้นได้ตามปกติ และนำไปสู่ภาวะมีบุตรยากในที่สุด

ปัจจัยสำคัญที่ส่งผลต่อการมีบุตรยาก ได้แก่

• คุณภาพอสุจิที่ต่ำกว่ามาตรฐาน ไม่ว่าจะเป็นจำนวนอสุจิน้อย การเคลื่อนไหวผิดปกติ หรือรูปร่างอสุจิที่ไม่สมบูรณ์ ล้วนส่งผลต่อโอกาสในการปฏิสนธิทั้งสิ้น
• ความสมบูรณ์ของไข่ในฝ่ายหญิง หากมีภาวะตกไข่ไม่สม่ำเสมอ หรือคุณภาพของไข่ไม่ดีเพียงพอ ก็อาจส่งผลต่อการปฏิสนธิและตั้งครรภ์ได้
• ความผิดปกติของท่อนำไข่ หากท่อนำไข่อุดตันหรือมีพังผืด จะทำให้อสุจิไม่สามารถเดินทางไปพบไข่ หรือไข่ที่ปฏิสนธิแล้วไม่สามารถเคลื่อนเข้าสู่โพรงมดลูกได้
• ความผิดปกติของฮอร์โมน เนื่องจากฮอร์โมนมีบทบาทสำคัญทั้งต่อการตกไข่ การฝังตัวของตัวอ่อน และการตั้งครรภ์ แต่หากฮอร์โมนไม่สมดุลก็อาจทำให้กระบวนการเหล่านี้ผิดปกติ
• อายุที่เพิ่มขึ้น โดยเฉพาะในฝ่ายหญิง ส่งผลให้คุณภาพและจำนวนของไข่ลดลง เสี่ยงต่อภาวะมีบุตรยากมากขึ้น
• โรคหรือภาวะผิดปกติของมดลูกและรังไข่ เช่น ภาวะเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ เนื้องอกมดลูก หรือถุงน้ำรังไข่หลายใบ ซึ่งอาจรบกวนการปฏิสนธิหรือการฝังตัวของตัวอ่อน

สัญญาณมีบุตรยากเบื้องต้น ที่ควรไปปรึกษาแพทย์

ภาวะมีบุตรยากไม่ได้เกิดขึ้นแบบไม่มีสัญญาณเตือนเสมอไป เพราะหลายคู่สมรสอาจเริ่มสังเกตเห็นความผิดปกติบางอย่าง แต่ยังลังเลว่าควรไปพบแพทย์เมื่อใด การรู้จักสัญญาณเบื้องต้นเหล่านี้ จะช่วยให้สามารถตัดสินใจเข้ารับการตรวจประเมินภาวะเจริญพันธุ์ เพื่อไม่ให้เสียเวลารอคอยโดยไม่จำเป็น

สัญญาณสำคัญที่ควรพิจารณาปรึกษาแพทย์ ได้แก่

• มีเพศสัมพันธ์อย่างสม่ำเสมอโดยไม่ใช้การคุมกำเนิด ติดต่อกันเกิน 1 ปี แต่ยังไม่ตั้งครรภ์
• ในกรณีฝ่ายหญิงมีอายุมากกว่า 35 ปี หรือเคยเข้ารับการผ่าตัดเกี่ยวกับรังไข่ มดลูก หรือท่อนำไข่ หากพยายามตั้งครรภ์เกิน 6 เดือนแล้วยังไม่สำเร็จ สามารถเข้าพบแพทย์ได้ทันทีโดยไม่จำเป็นต้องรอครบ 1 ปี
• ประจำเดือนมาไม่สม่ำเสมอ ประจำเดือนขาดบ่อย หรือรอบเดือนเปลี่ยนแปลงอย่างชัดเจน ซึ่งอาจสะท้อนถึงความผิดปกติของการตกไข่
• เคยมีประวัติป่วยเป็นโรคที่เกี่ยวข้องกับมดลูกหรือรังไข่ เช่น ถุงน้ำรังไข่หลายใบ เนื้องอกมดลูก หรือเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่

การไปปรึกษาแพทย์ตั้งแต่พบสัญญาณเหล่านี้ จะช่วยให้ทราบสาเหตุที่แท้จริง และสามารถวางแผนฟื้นฟูร่างกายได้อย่างตรงจุดมากขึ้น

นัดหมายตรวจภาวะเจริญพันธุ์กับแพทย์จาก VFC Center ได้เลย

การตรวจภาวะเจริญพันธุ์ เพื่อเตรียมความพร้อมก่อนทำเด็กหลอดแก้ว

การวางแผนตั้งครรภ์ที่ดี ควรเริ่มต้นจากการตรวจประเมินสุขภาพและภาวะเจริญพันธุ์ของทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิงอย่างรอบด้าน เพราะไม่ว่าจะกำลังเผชิญภาวะมีบุตรยากหรือไม่ก็ตาม การตรวจเหล่านี้มีบทบาทสำคัญในการช่วยให้แพทย์เข้าใจสภาพร่างกายของแต่ละบุคคล

เหตุผลที่ควรตรวจภาวะเจริญพันธุ์ก่อนทำเด็กหลอดแก้ว ได้แก่

• ประเมินความพร้อมของระบบสืบพันธุ์ทั้งฝ่ายชายและฝ่ายหญิง โดยการตรวจจะช่วยให้ทราบถึงคุณภาพอสุจิ การทำงานของรังไข่ การตกไข่ และสภาพมดลูก ซึ่งเป็นข้อมูลพื้นฐานที่จำเป็นต่อการวางแผนการตั้งครรภ์
• ค้นหาสาเหตุของภาวะมีบุตรยากอย่างตรงจุด ในกรณีที่ไม่สามารถตั้งครรภ์ได้ตามธรรมชาติ การตรวจจะช่วยระบุปัจจัยที่เป็นอุปสรรค และเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสมในแต่ละคู่สมรส
• คัดกรองความเสี่ยงด้านพันธุกรรมอย่างละเอียด ลดโอกาสของโรคทางพันธุกรรมบางชนิด และช่วยให้ทารกมีสุขภาพแข็งแรงในระยะยาว
• เตรียมความพร้อมก่อนเข้าสู่กระบวนการทำเด็กหลอดแก้ว แพทย์จะสามารถเลือกเทคนิคและแนวทางที่เหมาะสม ปลอดภัย และสอดคล้องกับสภาพร่างกายของแต่ละคน

การตรวจภาวะเจริญพันธุ์ตั้งแต่เนิ่น ๆ ไม่เพียงช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์เท่านั้น แต่ยังช่วยสร้างความมั่นใจให้แก่คู่สมรสว่าได้เตรียมความพร้อมอย่างดีที่สุด ก่อนก้าวเข้าสู่เส้นทางการมีบุตรได้อย่างปลอดภัย

บทความโดย พญ.วนากานต์ สิงหเสนา

ติดต่อสอบถามหรือนัดหมายแพทย์ได้ที่

VFC ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร

Hotline: 082-903-2035

LINE Official: @vfccenter

 

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับสัญญาณมีบุตรยาก (FAQs)