พยายามมีลูกมา 7 ปีแต่ไม่สำเร็จ ยังมีโอกาสตั้งครรภ์อยู่หรือไม่ ?

Key Takeaway

ปล่อยให้ตั้งครรภ์ด้วยวิธีธรรมชาติมา 7 ปี แต่ยังไม่ท้องไม่ได้หมายความว่าไม่มีโอกาสตั้งครรภ์ แต่แสดงถึงความจำเป็นในการประเมินสาเหตุที่อาจมีผลกระทบต่อการตั้งครรภ์ ซึ่งอาจเกิดจากทั้งฝ่ายหญิง ฝ่ายชาย หรือปัจจัยร่วมอื่น ๆ การตรวจสุขภาพและการเลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสม เช่น การกระตุ้นไข่, IUI, IVF หรือ ICSI จะช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ได้อย่างมีประสิทธิภาพ การทำความเข้าใจปัจจัยที่ส่งผลต่อการตั้งครรภ์และการใช้เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์เป็นก้าวสำคัญในการวางแผนการมีลูก ลดการเสียเวลาในการพยายามตั้งครรภ์ที่ไม่ประสบความสำเร็จ

คู่สมรสจำนวนไม่น้อย ใช้ชีวิตร่วมกันมานาน และวางแผนมีลูกอย่างตั้งใจ แต่เมื่อเวลาผ่านไปหลายปี ก็ยังไม่สำเร็จ บางคู่ปล่อยมายาวนานมากกว่า 7 ปี จนเริ่มมีความกังวลว่าจะยังมีโอกาสตั้งครรภ์ได้หรือไม่ และไม่รู้ว่าควรเริ่มทำอย่างไรต่อดี

ในความเป็นจริงแล้ว การตั้งข้อสงสัยเกี่ยวกับภาวะการมีลูกยาก ไม่จำเป็นต้องรอเวลานานหลายปี เพราะถ้าหากคู่รักมีเพศสัมพันธ์อย่างสม่ำเสมอและปล่อยตามธรรมชาติครบ 1 ปีแล้ว แต่ยังไม่ตั้งครรภ์ หรือเพียง 6 เดือนสำหรับผู้หญิงที่อายุ 35 ปีขึ้นไป ก็ถือว่าเข้าข่ายภาวะมีบุตรยากและควรเริ่มหาสาเหตุอย่างจริงจัง ซึ่งการทำความเข้าใจเกี่ยวกับสาเหตุมีลูกยาก และแนวทางเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์อย่างเหมาะสม จะช่วยให้คู่สมรสตัดสินใจเข้ารับการรักษาได้อย่างทันท่วงที

ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์และวางแผนการตั้งครรภ์ ที่ VFC Center

โอกาสในการตั้งครรภ์ตามธรรมชาติสำหรับคนทั่วไป

สำหรับคู่สมรสที่มีสุขภาพปกติและมีเพศสัมพันธ์อย่างสม่ำเสมอ โดยเฉพาะในช่วงที่ไข่ตก โอกาสตั้งครรภ์แต่ละรอบเดือนจะอยู่ที่ประมาณ 15-25% เท่านั้น ซึ่งถือว่าเป็นตัวเลขที่ไม่สูงมากนัก ดังนั้นจึงเป็นเรื่องปกติที่หลายคู่ต้องใช้เวลาสักระยะกว่าจะสำเร็จ

อย่างไรก็ดี ภายในระยะเวลา 1 ปี คู่สมรสที่มีสุขภาพแข็งแรงประมาณ 80-90% จะสามารถตั้งครรภ์ได้เองตามธรรมชาติ แต่หากผ่านพ้นปีแรกไปแล้วยังไม่ตั้งครรภ์ โอกาสที่ในปีต่อ ๆ ไปจะค่อย ๆ ลดลง โดยปัจจัยสำคัญที่สุดคือ อายุของฝ่ายหญิง เนื่องจากคุณภาพและปริมาณของไข่จะลดลงอย่างรวดเร็วเมื่ออายุมากขึ้น โดยเฉพาะหลังวัย 35 ปีเป็นต้นไป

ปล่อยมา 7 ปีแล้ว แต่ยังไม่ท้อง สาเหตุหลักของการมีลูกยากมาจากอะไร ?

การมีลูกยากนั้นเกิดได้จากหลายสาเหตุ ทั้งฝ่ายหญิง ฝ่ายชาย และปัจจัยร่วมที่ส่งผลต่อความสามารถในการตั้งครรภ์ ซึ่งพบได้เป็นส่วนใหญ่ คือ

ปัจจัยฝ่ายหญิง

• คุณภาพไข่ เนื่องจากเมื่ออายุมากขึ้น ไข่จะมีปริมาณน้อยลง และยังมีโอกาสเกิดความผิดปกติทางโครโมโซมสูงขึ้น ทำให้ปฏิสนธิติดยากหรือแท้งง่าย
• ภาวะไข่ไม่ตกสม่ำเสมอ อาจเกิดจากภาวะถุงน้ำในรังไข่หลายใบ (PCOS) หรือความผิดปกติของฮอร์โมน ทำให้ไม่มีไข่พร้อมผสมในรอบเดือนนั้น ๆ
• ท่อนำไข่อุดตัน เป็นอุปสรรคสำคัญที่ทำให้อสุจิไม่สามารถเดินทางไปปฏิสนธิกับไข่ได้
• เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ หรือที่รู้จักกันในชื่อช็อกโกแลตซีสต์ ซึ่งส่งผลต่อสภาพแวดล้อมในมดลูกและการทำงานของรังไข่

ปัจจัยฝ่ายชาย

• จำนวนอสุจิน้อย หรือมีคุณภาพต่ำ ส่งผลกระทบต่อโอกาสการปฏิสนธิ
• อสุจิเคลื่อนไหวได้ไม่ดี อาจไม่สามารถไปถึงไข่และปฏิสนธิได้
• รูปร่างผิดปกติ ทำให้อสุจิไม่สามารถเจาะเข้าไปปฏิสนธิกับไข่ได้

ปัจจัยร่วม

• ช่วงเวลามีเพศสัมพันธ์ไม่แม่นยำ นับวันไข่ตกผิด ทำให้พลาดโอกาสทองในแต่ละเดือน
• ความเครียด ความกังวลสะสม จนส่งผลกระทบต่อระบบฮอร์โมนทั้งชายและหญิง
• น้ำหนักตัว ทั้งการมีน้ำหนักมากเกินไปหรือน้อยเกินไป ค่า BMI จึงไม่เหมาะสม ส่งผลต่อการตกไข่และการผลิตอสุจิ
• ปล่อยปละละเลยมานาน ไม่ได้เข้ารับการตรวจวินิจฉัยอย่างจริงจัง ทำให้ปัญหาที่มีอยู่ไม่ได้รับการแก้ไข

ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์และวางแผนการตั้งครรภ์ ที่ VFC Center

วิธีเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์ สำหรับคู่ที่มีลูกยาก

สำหรับคู่สมรสที่ยังต้องการทดลองวิธีธรรมชาติ การปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสามารถช่วยเพิ่มโอกาสในการตั้งครรภ์ได้ โดยมีวิธีการ ดังนี้

• จับรอบไข่ตกอย่างถูกต้อง ใช้ชุดตรวจการตกไข่ (LH Test) หรือการวัดอุณหภูมิร่างกาย เพื่อหาช่วงเวลาที่ไข่ตกที่แม่นยำที่สุด

• ปรับความถี่ในการมีเพศสัมพันธ์ ควรมีเพศสัมพันธ์อย่างสม่ำเสมอ 2-3 ครั้งต่อสัปดาห์ โดยเฉพาะช่วงก่อนและวันที่มีการตกไข่

• ดูแลพฤติกรรมการใช้ชีวิต โดยควบคุมน้ำหนักให้อยู่ในเกณฑ์ นอนหลับพักผ่อนให้เพียงพอ และหากิจกรรมช่วยสร้างความผ่อนคลาย

• ตรวจสุขภาพพื้นฐานของทั้งสองฝ่าย เพื่อตรวจหาอุปสรรคเบื้องต้นที่อาจไปขัดขวางการตั้งครรภ์

การเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์ ด้วยเทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์

หากคู่สมรสปล่อยตามธรรมชาติมานานถึง 7 ปี แล้วยังไม่ตั้งครรภ์ การพึ่งพาเทคโนโลยีทางการแพทย์มักเป็นทางออกที่มีประสิทธิภาพ ซึ่งขั้นตอนการเริ่มต้นมี ดังนี้

ประเมินภาวะมีบุตรยาก

ขั้นแรก คือการเข้าไปปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ เพื่อประเมินภาวะมีบุตรยาก โดยแพทย์จะซักประวัติสุขภาพ พฤติกรรม และระยะเวลาที่พยายามมีลูก เพื่อประเมินเบื้องต้นว่าควรเน้นการตรวจเชิงลึกในด้านใดเป็นพิเศษ

ตรวจร่างกาย

• ฝ่ายหญิง ตรวจระดับฮอร์โมน เช่น AMH หรืออัลตราซาวนด์ดูมดลูกและรังไข่ รวมถึงการฉีดสีดูท่อนำไข่
• ฝ่ายชาย ตรวจวิเคราะห์อสุจิ ทั้งจำนวน ความแข็งแรง และรูปร่าง

เลือกแนวทางการรักษาที่เหมาะสม

เมื่อเข้าใจสาเหตุที่แน่ชัด แพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์จะเลือกวิธีที่เหมาะกับระดับปัญหาและอายุของคู่รัก เช่น

• การรับประทานยา หรือฉีดยากระตุ้นไข่ เพื่อให้รังไข่ผลิตไข่ที่สมบูรณ์ และตกตามเวลาที่กำหนด เหมาะสำหรับฝ่ายหญิงที่มีปัญหาไข่ไม่ตกเรื้อรัง แต่ท่อนำไข่ปกติ รวมถึงอสุจิฝ่ายชายแข็งแรงดี
• IUI (Intrauterine Insemination) เป็นการคัดกรองเฉพาะอสุจิที่แข็งแรง แล้วฉีดเข้าสู่โพรงมดลูกโดยตรงในช่วงไข่ตก เพื่อลดระยะทางและเพิ่มโอกาสการปฏิสนธิ เหมาะสำหรับฝ่ายชายที่มีปัญหาอสุจิเล็กน้อย หรือฝ่ายหญิงที่มีมูกปากมดลูกเหนียวข้นขัดขวางการว่ายของอสุจิ
• ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection) เป็นการคัดเลือกอสุจิที่สมบูรณ์ที่สุดเพียงตัวเดียว ต่อไข่หนึ่งใบ แล้วใช้เข็มขนาดเล็กฉีดเข้าไปในไข่โดยตรง เพื่อช่วยให้เกิดการปฏิสนธิ เหมาะสำหรับฝ่ายชายที่มีปัญหาด้านคุณภาพอสุจิขั้นรุนแรง รวมถึงฝ่ายหญิงที่มีอายุมากและเปลือกไข่หนา

ปรึกษาแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์และวางแผนการตั้งครรภ์ ที่ VFC Center

หากปล่อยตามธรรมชาตินานหลายปี และยังไม่มีทีท่าว่าจะตั้งครรภ์ อาจสะท้อนว่าควรได้รับการประเมินภาวะมีบุตรยากเพื่อหาทางเลือกในการรักษาอย่างเหมาะสม ที่ VFC Center ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร (V-Fertility Center) เราพร้อมให้คำปรึกษาและช่วยวางแผนการรักษาโดยแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ เพื่อให้คู่สมรสที่เผชิญปัญหามีบุตรยาก สามารถตั้งครรภ์ได้สำเร็จและปลอดภัย

 

บทความโดย แพทย์ศรมน ทรงวีรธรรม

ติดต่อสอบถามหรือนัดหมายแพทย์ ได้ที่

VFC ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร

Hotline: 082-903-2035

LINE Official: @vfccenter

 

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาวะมีลูกยากและการเพิ่มโอกาสตั้งครรภ์ (FAQs)