สัญญาณผู้ชายเป็นหมัน มีลักษณะอย่างไร ? มีสาเหตุมาจากอะไร ?

Key Takeaway :

ภาวะเป็นหมันในฝ่ายชาย มีสาเหตุตั้งแต่ความผิดปกติของโครโมโซม การทำงานที่บกพร่องของต่อมใต้สมองในการหลั่งฮอร์โมนที่เกี่ยวข้องกับการผลิตอสุจิและฮอร์โมนเพศชาย ไปจนถึงปัจจัยด้านไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิต และอายุที่มากขึ้น รวมถึงการมีภาวะน้ำหนักตัวเกินเกณฑ์ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อคุณภาพและปริมาณอสุจิ ซึ่งการตรวจคุณภาพอสุจิจะต้องดูค่าอะไรบ้างนั้น โดยทั่วไปจะเป็นการตรวจเพื่อดูถึงความเข้มข้นของน้ำอสุจิ รูปร่าง และการเคลื่อนไหวของตัวอสุจิ ซึ่งข้อมูลเหล่านี้จะช่วยให้สามารถวินิจฉัยหาสาเหตุที่แท้จริงของภาวะมีบุตรยากในฝ่ายชายได้

สำหรับคู่แต่งงานที่พยายามมีลูกด้วยวิธีธรรมชาติมาแล้วไม่ต่ำกว่า 1 ปี แต่ยังไม่ประสบความสำเร็จเสียที ทั้งที่ฝ่ายหญิงมีสุขภาพที่แข็งแรงสมบูรณ์ ภาวะมีบุตรยากที่เกิดขึ้นอาจมีสาเหตุมาจากการเป็นหมันของฝ่ายผู้ชายก็เป็นได้ ด้วยเหตุนี้จึงควรสังเกตและทำความเข้าใจว่า สัญญาณผู้ชายเป็นหมัน มีลักษณะอย่างไร ? รวมถึงหาแนวทางในการเพิ่มโอกาสมีลูกอย่างถูกวิธี เพื่อเติมเต็มชีวิตครอบครัวอย่างที่ใจต้องการ

ปรึกษาเรื่องภาวะเป็นหมันในฝ่ายชาย ที่ VFC Center ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร (V-Fertility Center)

สาเหตุของภาวะการเป็นหมันในฝ่ายชาย

หลายคนอาจมีความสงสัยว่าเป็นหมันเกิดจากอะไร ? โดยเฉพาะสำหรับผู้ชาย ต้องบอกว่าสาเหตุที่ทำให้ผู้ชายมีภาวะเป็นหมันที่พบได้หลัก ๆ มีดังต่อไปนี้

ความผิดปกติของโครโมโซม

ความผิดปกติทางพันธุกรรมสามารถส่งผลกระทบต่อการผลิตอสุจิและการทำงานของระบบสืบพันธุ์ของผู้ชาย โดยเรียกว่ากลุ่มอาการ Klinefelter’s Syndrome ซึ่งเกิดจากการมีโครโมโซม X เกินมา ทำให้ผู้ชายมีโครโมโซมเป็น XXY แทนที่จะเป็น XY ตามปกติ ส่งผลให้มีการผลิตฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน (Testosterone) ต่ำและมีปัญหาในการสร้างอสุจิ

ต่อมใต้สมองทำงานผิดปกติ

หากต่อมใต้สมองไม่สามารถผลิตฮอร์โมนกระตุ้นลูกอัณฑะได้ตามปกติ จะส่งผลให้กระบวนการผลิตอสุจิและฮอร์โมนเพศชายบกพร่อง โดยฮอร์โมนหลักที่เกี่ยวข้องมีหน้าที่ดังนี้

• FSH (Follicle-Stimulating Hormone) : ทำหน้าที่กระตุ้นกระบวนการสร้างตัวอสุจิภายในท่อผลิตอสุจิของอัณฑะโดยตรง หากระดับฮอร์โมนต่ำเกินไป จะส่งผลให้จำนวนอสุจิลดลง หรือหยุดการผลิตอสุจิในที่สุด
• LH (Luteinizing Hormone) : ทำหน้าที่กระตุ้นเซลล์ในอัณฑะให้ผลิตฮอร์โมนเทสโทสเตอโรน ซึ่งเป็นฮอร์โมนเพศชายที่จำเป็นต่อการพัฒนาอสุจิให้สมบูรณ์ แข็งแรง และส่งผลต่อสมรรถภาพทางเพศ

ความผิดปกติของอวัยวะสืบพันธุ์

ความผิดปกติทางกายภาพของอวัยวะสืบพันธุ์ชายสามารถส่งผลต่อการผลิตและการส่งผ่านของอสุจิได้ เช่น

• ภาวะอัณฑะไม่ลงถุง ซึ่งเป็นภาวะที่ลูกอัณฑะไม่เคลื่อนลงมาอยู่ในถุงอัณฑะตั้งแต่แรกเกิด
• ภาวะหลอดเลือดขอดที่ถุงอัณฑะ ซึ่งส่งผลทำให้อุณหภูมิในถุงอัณฑะสูงขึ้น และกระทบต่อการผลิตอสุจิ
• การอุดตันของท่อนำอสุจิ ซึ่งนำไปสู่การต้องผ่าตัดหรือการติดเชื้อ

โรคประจำตัว

ในกรณีที่ฝ่ายชายต้องรับประทานยาบางชนิด รวมถึงได้รับการฉายแสง หรือทำเคมีบำบัด มักจะส่งผลให้การทำงานของฮอร์โมนทางเพศลดลง อีกทั้งยังทำให้คุณภาพและปริมาณของอสุจิลดน้อยลงด้วย

ติดเชื้อในระบบสืบพันธุ์

หากเคยผ่านการติดเชื้อในระบบสืบพันธุ์ เช่น โรคหนองใน หรือ คลามิเดีย (Chlamydia) เชื้อเหล่านี้อาจทำลายท่อนำอสุจิและส่งผลต่อการผลิตอสุจิได้

เคยได้รับอุบัติเหตุ

อุบัติเหตุที่ส่งผลกระทบต่อบริเวณอวัยวะสืบพันธุ์ หรือระบบสืบพันธุ์ สามารถนำไปสู่ภาวะการเป็นหมันในฝ่ายชายได้

สัญญาณผู้ชายเป็นหมัน มีลักษณะอย่างไร ?

สำหรับคนที่สงสัยว่า สัญญาณผู้ชายเป็นหมัน มีลักษณะอย่างไร ? ต้องเข้าใจก่อนว่า ภาวะความเป็นหมันของฝ่ายชาย ไม่อาจสังเกตได้ด้วยตาเปล่า แต่จำเป็นต้องมีการนำเชื้ออสุจิไปตรวจวัดคุณภาพและปริมาณ เพื่อระบุสาเหตุที่ชัดเจน

ตรวจคุณภาพอสุจิ ต้องดูค่าอะไรบ้าง ?

• ปริมาณของน้ำอสุจิ น้อยกว่า 1.5 มิลลิลิตรต่อการหลั่งหนึ่งครั้ง
• ความเข้มข้นของอสุจิ น้อยกว่า 15 ล้านตัวต่อน้ำเชื้อหนึ่งมิลลิลิตร
• การเคลื่อนไหวของอสุจิ โดยอสุจิมีการเคลื่อนไหวน้อยกว่าร้อยละ 40 ของจำนวนอสุจิทั้งหมด จากการหลั่งหนึ่งครั้ง
• รูปร่างของอสุจิ โดยอสุจิที่ปกติควรมีรูปร่างรี หัวกลม ปลายแหลม และไม่มีหางขด หากพบน้อยกว่าร้อยละ 4 ของจำนวนอสุจิทั้งหมด จากการหลั่งหนึ่งครั้ง เป็นสัญญาณของภาวะเป็นหมัน

ปรึกษาเรื่องภาวะเป็นหมันในฝ่ายชาย ที่ VFC Center ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร (V-Fertility Center)

ปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดภาวะเป็นหมันในผู้ชาย

อายุ

ผู้ชายที่มีอายุตั้งแต่ 40 ปีขึ้นไป มีความเสี่ยงที่จะเกิดภาวะความเป็นหมันได้ เนื่องจากปริมาณน้ำเชื้ออสุจิมีคุณภาพลดลง

น้ำหนักตัวเกินเกณฑ์มาตรฐาน

ผู้ชายที่มีดัชนีมวลกาย (BMI) สูงกว่า 25 กิโลกรัม/เมตร² มักเผชิญกับภาวะต่อมใต้สมองทำงานผิดปกติ โดยไขมันส่วนเกินจะเปลี่ยนฮอร์โมนเพศชายให้กลายเป็นฮอร์โมนเพศหญิงในปริมาณที่สูงขึ้น ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อระบบสืบพันธุ์ ทำให้คุณภาพอสุจิลดลง และนำไปสู่ปัญหาเสื่อมสมรรถภาพทางเพศได้

สูบบุหรี่

เนื่องจากสารนิโคตินในบุหรี่ มีส่วนในการเพิ่มสารอนุมูลอิสระในร่างกาย ที่ส่งผลให้เซลล์ในร่างกายอักเสบและเสื่อมสภาพ และกระทบต่อคุณภาพและปริมาณอสุจิของผู้ชาย

ดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์

การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ ไม่ว่าจะเป็น เหล้า เบียร์ หรือไวน์ ในปริมาณที่มากเกินไป จะส่งผลให้อสุจิไม่แข็งแรง มีรูปร่างผิดปกติ และมีการเคลื่อนไหวที่ไม่ดี

จากปัจจัยข้างต้นจะเห็นได้ว่า ภาวะมีบุตรยากในผู้ชายเกิดจากสาเหตุที่ซับซ้อน ทั้งจากระดับฮอร์โมนที่ผิดปกติและปัจจัยด้านสุขภาพร่างกาย ดังนั้น การตรวจเช็กสุขภาพอย่างละเอียดจึงเป็นขั้นตอนสำคัญที่มองข้ามไปไม่ได้เลย

สำหรับคู่รักที่พยายามมีบุตรมานานกว่า 1 ปีแล้วแต่ยังไม่สำเร็จ สามารถเข้ารับการตรวจวิเคราะห์คุณภาพอสุจิ พร้อมกับตรวจภาวะมีบุตรยากได้ที่ VFC Center ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร (V-Fertility Center) ดูแลโดยสูตินรีแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ พร้อมเครื่องมือที่ช่วยวิเคราะห์ลึกถึงต้นเหตุ และห้องปฏิบัติการที่ได้มาตรฐานสากล

 

บทความโดย: แพทย์วรวัฒน์ ศิริปุณย์

ติดต่อสอบถามหรือนัดหมายแพทย์ผู้เชี่ยวชาญได้ที่
VFC ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตรHotline: 082-903-2035
LINE Official: @vfccenter

 

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาวะผู้ชายเป็นหมัน (FAQs)