ไขข้อข้องใจรังไข่เสื่อมก่อนวัย มีลูกได้ไหม รักษาได้อย่างไร ?

Key Takeaway :

ภาวะรังไข่เสื่อมก่อนวัยคือความผิดปกติที่รังไข่หยุดทำงานก่อนอายุ 40 ปี โดยมีสาเหตุมาจากรังไข่เสื่อมก่อนวัย จากพันธุกรรม ผลข้างเคียงจากการรักษาโรค หรือปัจจัยทางสิ่งแวดล้อม ซึ่งผู้ที่กังวลว่ารังไข่เสื่อมก่อนวัยจะมีลูกได้ไหม ยังมีโอกาสตั้งครรภ์ได้หากได้รับวิธีรักษารังไข่เสื่อมก่อนวัยที่เหมาะสม เช่น การฟื้นฟูรังไข่ด้วย PRP การใช้ฮอร์โมนทดแทน หรือการทำเด็กหลอดแก้ว (ICSI) ภายใต้การดูแลของแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์เพื่อเพิ่มคุณภาพไข่และโอกาสในการมีบุตร

รังไข่ อวัยวะสำคัญของคุณผู้หญิง มีหน้าที่ในการผลิตฮอร์โมนเพศหญิงให้สมดุล และผลิตไข่ออกมาทุกเดือน ก่อให้เกิดกระบวนการตกไข่ ซึ่งเป็นภาวะที่ไข่เหล่านี้จะเคลื่อนตัวผ่านท่อนำไข่ เพื่อไปรอผสมกับอสุจิ และเกิดการปฏิสนธิจนนำไปสู่การตั้งครรภ์

จากหน้าที่ของรังไข่ที่เราพูดถึงไปข้างต้น แสดงให้เห็นว่ารังไข่ ถือเป็นอวัยวะที่มีความสำคัญต่อการตั้งครรภ์เป็นอย่างยิ่ง แต่จะเกิดอะไรขึ้นหากคุณผู้หญิงมีภาวะรังไข่เสื่อมก่อนวัยอันควร แต่ภาวะนี้มีอาการอย่างไร และจะสามารถมีลูกได้ไหม ติดตามข้อมูลสำคัญของภาวะนี้ได้ในบทความนี้

ตรวจสุขภาพและวางแผนการรักษาภาวะรังไข่เสื่อมก่อนวัยที่ VFC Center

รู้จักภาวะรังไข่เสื่อมก่อนวัย อาการเป็นอย่างไรบ้าง ?

รังไข่ของคุณผู้หญิง ก็เหมือนอวัยวะอื่น ๆ ที่มีการเสื่อมสภาพไปตามกาลเวลา โดยทั่วไป รังไข่ของผู้หญิงจะเริ่มเสื่อมและเข้าสู่ช่วงวัยทองเมื่ออายุ 45 ปีขึ้นไป และสิ่งที่จะบ่งบอกว่าคุณเข้าสู่ช่วงวัยทองแล้วหรือยัง คือระดับฮอร์โมน Follicle-Stimulating Hormone (FSH) ซึ่งเป็นฮอร์โมนเพศหญิงที่มีหน้าที่สร้างไข่ กระตุ้นไข่ให้สุก และส่งผลต่อการมีประจำเดือน ซึ่งระดับฮอร์โมน FSH ในเกณฑ์ปกติ จะอยู่ที่ 4-7mIU/ml แต่หากสูงถึง 10-20 mIU/ml จะถือว่าเสี่ยงต่อภาวะรังไข่เสื่อม หรือหากสูงเกิน 20mIU/ml จะถือว่าเข้าสู่ช่วงวัยทองโดยสมบูรณ์ ดังนั้น ระดับฮอร์โมน FSH จึงเป็นอีกหนึ่งปัจจัยสำคัญที่เป็นตัวกำหนดว่าจะสามารถตั้งครรภ์ได้ยากหรือง่ายเพียงใด

ภาวะรังไข่เสื่อมก่อนวัย (Primary Ovarian Insufficiency) คือการที่รังไข่หยุดทำงานก่อนอายุ 40 ปี ทำให้ผู้ที่มีภาวะนี้ ประสบปัญหาฮอร์โมนเพศหญิงไม่สมดุล และมักกังวลว่าหากเผชิญภาวะรังไข่เสื่อมก่อนวัยจะสามารถมีลูกได้ไหม คำตอบคือยังมีโอกาสมีลูกได้ แต่ก็ต้องอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์อย่างใกล้ชิด เพราะภาวะนี้ทำให้ไข่ไม่ตก หรือหากมีไข่ตก ก็อาจเป็นไข่ที่ด้อยคุณภาพ นอกจากนี้ หากคุณผู้หญิงยังอาจเกิดภาวะรังไข่เสื่อมก่อนกำหนด ยังจะนำไปสู่อาการต่าง ๆ เหล่านี้ด้วยเช่นกัน

• ประจำเดือนมาผิดปกติ บางคนมาน้อยมาก บางคนประจำเดือนขาด หรือบางคนประจำเดือนหายไปเลย
• มีอาการคล้ายคนวัยทอง เช่น หงุดหงิดง่าย อารมณ์แปรปรวน ผิวแห้ง ร้อนวูบวาบ เหงื่อออกมากผิดปกติ และนอนไม่หลับ
• ช่องคลอดแห้งหรือช่องคลอดอักเสบ รู้สึกเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์
• ฮอร์โมนเอสโตรเจนซึ่งเป็นฮอร์โมนเพศหญิงลดลง
• ฮอร์โมน AMH (Anti-Mullerian Hormone) ต่ำลง บ่งบอกว่ามีจำนวนไข่ตั้งต้นน้อย
• ส่งผลกระทบให้เกิดภาวะแทรกซ้อนอื่น ๆ เช่น โรคกระดูกพรุน โรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด
• เกิดภาวะมีบุตรยาก เนื่องจากจำนวนไข่น้อยลง ไข่ไม่มีคุณภาพ และฮอร์โมนไม่สมดุล

สำหรับใครที่วางแผนมีบุตรแล้วมีอาการเหล่านี้ และเป็นกังวลว่าตนเองอาจเสี่ยงมีภาวะรังไข่เสื่อมก่อนวัย แนะนำว่าควรมารับคำปรึกษาและตรวจร่างกายอย่างละเอียดกับสูตินรีแพทย์ที่ VFC Center ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร (V-Fertility Center) เพื่อวางแผนการรักษาและวางแผนตั้งครรภ์ก่อนที่จะสายเกินไป

สาเหตุและวิธีการรักษาภาวะรังไข่เสื่อมก่อนวัย

สำหรับสาเหตุที่ทำให้รังไข่เสื่อมก่อนวัยนั้น สามารถเกิดได้จากหลากหลายปัจจัย แต่สาเหตุที่มักพบบ่อยมีดังนี้

• ความผิดปกติของโครโมโซมและพันธุกรรม : เช่น กลุ่มอาการเทอร์เนอร์ (Turner Syndrome) หรือประวัติคนในครอบครัวที่มีภาวะรังไข่เสื่อมหรือประจำเดือนหมดก่อนวัยอันควร (Genetics)
• ผลกระทบจากการรักษาทางการแพทย์ : โดยเฉพาะการรักษาโรคมะเร็ง ทั้งการฉายแสง การฉายรังสีบริเวณอุ้งเชิงกราน และการได้รับยาเคมีบำบัด ซึ่งส่งผลกระทบโดยตรงต่อเซลล์ไข่ในรังไข่
• การผ่าตัดและความกระทบกระเทือนของรังไข่ : เช่น การผ่าตัดรักษาช็อกโกแลตซีสต์หรือเนื้องอกที่ต้องตัดเนื้อเยื่อรังไข่บางส่วนออก รวมถึงรังไข่ที่เคยได้รับความเสียหายจากการติดเชื้ออย่างรุนแรง
• การติดเชื้อจากโรคต่าง ๆ : เช่น โรคคางทูม (Mumps), วัณโรค (Tuberculosis) หรือไข้มาลาเรีย ซึ่งในบางกรณีเชื้ออาจลุกลาม จนทำให้เกิดการอักเสบที่รังไข่จนทำงานผิดปกติ
• ปัจจัยจากสารพิษและไลฟ์สไตล์ : การได้รับสารเคมีจากยาฆ่าแมลง โลหะหนักสะสมในร่างกาย และการสูบบุหรี่จัด ซึ่งเป็นตัวเร่งให้ไข่เสื่อมสภาพเร็วขึ้น

ในการวินิจฉัยภาวะนี้ เบื้องต้นแพทย์จะทำการตรวจร่างกายและซักประวัติก่อน จากนั้นจะเจาะเลือดเพื่อตรวจระดับฮอร์โมนเอสโตรเจน FSH และ AMH ซึ่งภาวะรังไข่เสื่อมก่อนวัย สามารถรักษาได้ด้วยการให้ฮอร์โมนเอสโตรเจนทดแทนปริมาณฮอร์โมนที่ต่ำลง โดยฮอร์โมนทดแทนจะช่วยบรรเทาอาการวัยทองก่อนวัยอันควร ลดความเสี่ยงการเกิดโรคกระดูกพรุน ภาวะสมองเสื่อม รวมถึงโรคหลอดเลือดและหัวใจประเภทอื่น ๆ

ตรวจสุขภาพและวางแผนการรักษาภาวะรังไข่เสื่อมก่อนวัยที่ VFC Center

รังไข่เสื่อมก่อนวัย จะสามารถมีลูกได้ไหม ?

คุณผู้หญิงที่ตรวจพบภาวะนี้ แล้วกังวลว่าจะยังสามารถมีลูกได้ไหม ไม่ต้องตกใจไป เพราะยังมีโอกาสที่จะตั้งครรภ์ได้ แต่ต้องได้รับการรักษาภาวะรังไข่เสื่อมก่อนวัยจากสูตินรีแพทย์ผู้ชำนาญการตั้งแต่เนิ่น ๆ โดยแพทย์อาจใช้วิธีการฉีด PRP (Platelet Rich Plasma) หรือ Stem Cell เข้าไปที่รังไข่โดยตรง เพื่อช่วยฟื้นฟูรังไข่และเพิ่มคุณภาพของฟองไข่ ซึ่งวิธีการฉีด PRP นั้น เป็นการสกัดเกล็ดเลือดเข้มข้นจากเลือดของคนไข้ ในเกล็ดเลือดจะอุดมไปด้วย Growth Factor และสาร Cytokines หลายชนิด ช่วยกระตุ้นการเจริญเติบโตและฟื้นฟูสภาพเซลล์ได้เป็นอย่างดี ส่วนการฉีด Stem Cell มักนิยมฉีดชนิด MSCs มีส่วนช่วยกระตุ้นการสร้างฮอร์โมนเพศหญิงหรือฮอร์โมนเอสโตรเจน และช่วยฟื้นฟูเยื่อบุรังไข่ นอกจากนี้ ยังสามารถใช้วิธีเก็บไข่ที่สมบูรณ์เพื่อนำมาผสมกับอสุจิและทำเด็กหลอดแก้วด้วยวิธีต่าง ๆ ไม่ว่าจะเป็นการทำ IVF หรือการทำ ICSI ได้อีกด้วย

มีภาวะรังไข่เสื่อมก่อนวัย และต้องการวางแผนตั้งครรภ์ด้วยการทำเด็กหลอดแก้ว แต่ยังไม่รู้ว่าจะทำ ICSI ที่ไหนดี สามารถเข้ามารับคำปรึกษากับแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ของเราได้ที่ VFC Center ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร (V-Fertility Center) เราพร้อมให้การดูแลและรักษาภาวะมีบุตรยากอย่างตรงจุด เพื่อให้คู่สมรสสร้างครอบครัวที่สมบูรณ์แบบอย่างที่ตั้งใจ บริการครอบคลุมทุกกระบวนการด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์ เปิดบริการทุกวัน เวลา 08.00 – 17.00 น.

บทความโดย นายแพทย์วรวัฒน์ ศิริปุณย์

ติดต่อสอบถามหรือนัดหมายแพทย์ได้ที่
VFC ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร
Hotline: 082-903-2035
LINE Official: @vfccenter

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาวะรังไข่เสื่อมก่อนวัย (FAQs)