ศึกษาสาเหตุและวิธีรักษาปากมดลูกตีบ เพื่อการมีบุตรที่สมบูรณ์

ภาวะ “ปากมดลูกตีบ” เป็นปัญหาทางนรีเวชที่สร้างความกังวลใจให้ผู้หญิงไม่น้อย เพราะนอกจากจะส่งผลต่อสุขภาพโดยตรง เช่น อาการปวดท้องน้อยเรื้อรัง หรือประจำเดือนมาผิดปกติแล้ว ยังตามมาด้วยอีกหนึ่งความกังวลใจว่าอาจส่งผลต่อการมีบุตร บทความนี้จึงจะพาไปทำความรู้จักกับภาวะมีบุตรยากและปากมดลูกตีบว่าเกี่ยวข้องกันหรือไม่ ? รวมถึงแนวทางการรักษา เพื่อเตรียมความพร้อมสู่การมีเจ้าตัวน้อย

รู้จักปากมดลูกตีบ มีสาเหตุจากอะไร ?

ปากมดลูกตีบ เป็นภาวะที่ปากมดลูกมีลักษณะตีบ หรือแคบลงผิดปกติ จนไปปิดกั้นของเหลว หรือสารคัดหลั่งที่จะไหลออกมา จนส่งผลให้ประจำเดือนไหลได้ไม่เป็นปกติ รวมถึงยังจะไปขัดขวางไม่ให้อสุจิสามารถเคลื่อนที่เข้าไปปฏิสนธิกับไข่ในโพรงมดลูกได้สะดวก นั่นทำให้ภาวะมีบุตรยากปากมดลูกมีความเกี่ยวข้องกัน ซึ่งสาเหตุหลักแบ่งได้เป็น 2 กรณี ดังนี้

ปากมดลูกตีบมาตั้งแต่กำเนิด

เกิดจากความผิดปกติในขั้นตอนการพัฒนาอวัยวะสืบพันธุ์ของผู้หญิง โดยบริเวณมดลูกจะเจริญเติบโตขึ้น แต่ปากมดลูกไม่พัฒนาตาม ส่งผลให้ปากมดลูกตีบแคบ หรือไม่มีรูเปิดบริเวณปากมดลูกมาแต่ต้น

อาการปากมดลูกตีบที่เกิดขึ้นภายหลัง

เป็นความผิดปกติที่เกิดขึ้นภายหลัง โดยเกิดจากปัจจัยภายนอกและปัญหาสุขภาพ ดังนี้

• ปากมดลูกอักเสบ ทำให้มีพังผืดเกิดขึ้นบริเวณปากมดลูก จนรูปากมดลูกแคบ หรือตีบลง
• ปากมดลูกฉีกขาด อันเป็นผลมาจากเคยมีการขูดมดลูกมาก่อน ส่งผลให้ปากมดลูกผิดปกติ รวมถึงเกิดเป็นพังผืดขึ้นมาปิดกั้นบริเวณรูปากมดลูก
• มะเร็งปากมดลูก ทำให้เซลล์เยื่อบุมดลูกเจริญเติบโตผิดปกติและปิดกั้นรูปากมดลูก รวมถึงการรักษามะเร็งปากมดลูกด้วยการฉายรังสี ก็มีผลทำให้ปากมดลูกตีบได้เช่นกัน
• เมื่อเข้าสู่ช่วงวัยทองที่ร่างกายผลิตฮอร์โมนเอสโตรเจนได้น้อยลง จะมีผลทำให้ปากมดลูกขาดความยืดหยุ่น จนเกิดการตีบแคบลงได้

กังวลเกี่ยวกับภาวะปากมดลูกตีบ ? นัดหมายกับแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์

ปากมดลูกตีบ อันตรายไหม ? สังเกตอาการเตือนที่ไม่ควรละเลย !

ภาวะปากมดลูกตีบมักมีความรุนแรงและเป็นอันตรายแตกต่างกันไปในแต่ละบุคคล ซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนหากไม่รีบรักษาปากมดลูกตีบให้ดี โดยส่วนใหญ่มีอาการที่พบได้ ดังนี้

• ปวดหน่วงบริเวณท้องน้อยแบบเรื้อรัง หรือมีอาการเกร็งท้องน้อย
• ปวดท้องก่อนมีประจำเดือน 1-2 วัน หรือปวดท้องระหว่างมีประจำเดือน
• มีประจำเดือนมาไม่ปกติ ไหลกะปริบกะปรอย หรือไม่มีประจำเดือนเลย
• คลำพบก้อนที่บริเวณท้องน้อยได้
• ท้องอืด ท้องผูก หรือท้องเสีย
• วิงเวียน ปวดศีรษะ คลื่นไส้ อาเจียน และเหงื่อออกง่าย

แนวทางการรักษาปากมดลูกตีบ

สำหรับแนวทางการรักษาภาวะปากมดลูกตีบ จะเป็นการขยาย หรือเปิดปากมดลูก โดยสามารถทำได้ด้วยกัน 3 วิธี คือ

• ถ่างขยายรูเปิดปากมดลูก เป็นการใส่เครื่องมือทางการแพทย์เข้าไปยังบริเวณปากมดลูก เพื่อขยายรูปากมดลูกให้เปิดออก

• ใช้เลเซอร์ หรือเครื่องจี้ไฟฟ้า ตัดส่วนที่เป็นพังผืดออก เพื่อเปิดขยายรูปากมดลูกให้กว้างขึ้น

• ผ่าตัดปากมดลูก ด้วยเครื่องมือทางการแพทย์ด้วยมีด หรือขดลวดไฟฟ้า เพื่อเอาส่วนที่ปิดกั้นและตีบตันออก และเปิดปากมดลูกให้ขยายขึ้น

ปรึกษาการรักษาปากมดลูก เพื่อวางแผนการตั้งครรภ์ ที่ VFC Center

หากมีภาวะปากมดลูกตีบแต่อยากมีลูก ต้องทำอย่างไร ?

สำหรับผู้ที่มีภาวะมีบุตรยากจากปัญหาปากมดลูกตีบ การรักษาให้ปากมดลูกเปิดกว้างขึ้นเป็นก้าวแรก แต่หากรักษาด้วยวิธีพื้นฐานแล้วยังไม่ตั้งครรภ์ หรือปากมดลูกมีการตีบซ้ำจนเป็นอุปสรรคต่อการเดินทางของอสุจิ เทคโนโลยีช่วยการเจริญพันธุ์อย่างการทำ ICSI คือทางออกที่มีประสิทธิภาพและช่วยข้ามขีดจำกัดของปัญหานี้ได้ดีที่สุด

การทำ ICSI (Intracytoplasmic Sperm Injection)

ICSI คือนวัตกรรมการทำเด็กหลอดแก้วที่ช่วยแก้ปัญหาปากมดลูกตีบได้อย่างตรงจุด เนื่องจากวิธีนี้จะข้ามขั้นตอนการปฏิสนธิเองตามธรรมชาติในร่างกาย โดยมีกระบวนการทำงาน ดังนี้

• คัดเลือกไข่และอสุจิที่สมบูรณ์ที่สุด : แพทย์จะทำการกระตุ้นไข่และเก็บไข่จากฝ่ายหญิง จากนั้นนักวิทยาศาสตร์พันธุศาสตร์ จะคัดเลือกอสุจิจากฝ่ายชายที่มีความแข็งแรงและรูปร่างสมบูรณ์ที่สุดเพียงตัวเดียว
• ช่วยปฏิสนธิโดยตรง : นักวิทยาศาสตร์พันธุศาสตร์ จะใช้เข็มขนาดเล็กมาก (Micropipette) ฉีดอสุจิเข้าไปในเนื้อไข่โดยตรงเพื่อช่วยการปฏิสนธิ
• การเพาะเลี้ยงและย้ายตัวอ่อน : เมื่อเกิดการปฏิสนธิและแบ่งตัวจนเป็นตัวอ่อนที่แข็งแรง แพทย์จะทำการย้ายตัวอ่อนกลับเข้าสู่โพรงมดลูกผ่านทางช่องคลอด

หากสงสัยว่าตนเองมีความเสี่ยงที่จะเป็นภาวะปากมดลูกตีบและต้องการมีบุตร สามารถเข้ามาขอรับคำปรึกษาได้ที่คลินิกมีบุตรยาก VFC Center ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร (V Fertility Center) ที่พร้อมให้บริการครอบคลุมทั้งการตรวจวินิจฉัยและให้การรักษาด้วยเครื่องมือที่ทันสมัย ห้องปฏิบัติการสะอาด ดูแลโดยแพทย์เฉพาะทางด้านเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์และนักวิทยาศาสตร์พันธุศาสตร์ในทุกขั้นตอน

บทความโดย แพทย์วรวัฒน์ ศิริปุณย์

ติดต่อสอบถามหรือนัดหมายแพทย์ผู้เชี่ยวชาญได้ที่

VFC ศูนย์เทคโนโลยีเพื่อการมีบุตร

Hotline: 082-903-2035

LINE Official: @vfccenter

ข้อมูลอ้างอิง:

1. 8 สัญญาณ รังไข่เสื่อมก่อนวัย. สืบค้นเมื่อวันที่ 21 มกราคม 2569 จาก https://www.babyandmom.co.th/post/8-สัญญาณ-รังไข่เสื่อมก่อนวัย
2. รู้ทัน “วัยทองก่อนวัย” ภาวะรังไข่เสื่อม เสี่ยง ท้องยาก. สืบค้นเมื่อวันที่ 21 มกราคม 2569 จาก https://www.bangkokbiznews.com/social/986183

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาวะปากมดลูกตีบ (FAQs)