ภาวะมดลูกคว่ำอันตรายไหม เกิดจากอะไร ทำให้มีลูกยากหรือเปล่า ?

Key Takeaway : 

ภาวะมดลูกคว่ำ คือ ลักษณะทางสรีรวิทยาที่มดลูกเอียงตัวลงด้านล่างมากกว่าปกติ ซึ่งโดยส่วนใหญ่มักไม่ส่งผลกระทบต่อสุขภาพหรือการตั้งครรภ์ เว้นแต่ในกรณีที่การคว่ำนั้นมีสาเหตุแฝงมาจากพังผืดในอุ้งเชิงกราน เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ หรือ ช็อกโกแลตซีสต์ ซึ่งโรคเหล่านี้ต่างหากที่เป็นปัจจัยทางอ้อมที่อาจทำให้เกิดภาวะมีบุตรยาก ดังนั้น ภาวะมดลูกคว่ำเพียงอย่างเดียวจึงไม่ได้ทำให้แท้งง่าย หรือมีลูกยากขึ้นอย่างที่หลายคนกังวล แต่หากการขยายตัวของมดลูกระหว่างตั้งครรภ์ผิดทิศทาง ก็อาจทำให้เกิดอาการเจ็บปวดจากการกดทับได้ การตรวจเช็กสุขภาพภายในอย่างสม่ำเสมอจึงเป็นสิ่งสำคัญ เพื่อช่วยวินิจฉัยแยกแยะระหว่างสรีระปกติและความผิดปกติที่ต้องได้รับการรักษาอย่างถูกวิธี

“ภาวะมดลูกคว่ำ” เป็นภาวะที่พบได้บ่อย และสร้างความกังวลให้กับผู้หญิงหลายคน เพราะนอกจากจะเชื่อกันว่า ภาวะนี้บ่งบอกถึงความผิดปกติของร่างกายแล้ว ยังจะส่งผลร้ายต่อสุขภาพ และอาจทำให้เกิดภาวะมีบุตรยากตามมาอีกด้วย

มาหาคำตอบกันว่า ภาวะมดลูกคว่ำคืออะไร อันตรายหรือไม่ และส่งผลกระทบต่อการตั้งครรภ์มากน้อยเพียงใด หากคุณเป็นคนหนึ่งที่กำลังกังวลกับภาวะนี้ เราจะมาไขทุกข้อสงสัยให้รู้กันอย่างละเอียดในบทความนี้

ปรึกษาเกี่ยวกับภาวะมีบุตรยาก ที่ VFC Center

ภาวะมดลูกคว่ำคืออะไร ?

ภาวะมดลูกคว่ำ คือภาวะที่มดลูกอยู่ในตำแหน่งที่เอียงคว่ำลงด้านล่างมากกว่าปกติ ซึ่งโดยปกติแล้ว มดลูกของผู้หญิงอาจอยู่ในตำแหน่งที่เบี่ยงเบนเล็กน้อยจากแนวตรง ซึ่งถือเป็นเรื่องปกติตามสรีรวิทยาร่างกายของแต่ละคน โดยบางรายอาจโน้มเอียงไปด้านหน้าหรือด้านหลังเพียงเล็กน้อย

อย่างไรก็ตาม ในบางกรณีที่ถือว่าผิดปกติ มดลูกอาจถูกดึงรั้งโดยก้อนเนื้อ ถุงน้ำ หรือพังผืดในบริเวณอุ้งเชิงกราน ทำให้มดลูกเปลี่ยนตำแหน่งและเอียงคว่ำลงด้านล่างมากกว่าปกติอย่างชัดเจน ซึ่งเรียกว่า “ภาวะมดลูกคว่ำ” โดยภาวะนี้อาจไม่แสดงอาการผิดปกติที่สังเกตได้ จึงจำเป็นต้องได้รับการตรวจวินิจฉัยจากแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ เพื่อประเมินสาเหตุและรักษาอย่างเหมาะสม

ภาวะมดลูกคว่ำเกิดจากอะไร ?

ภาวะมดลูกคว่ำที่ผิดปกติ เกิดจากการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งของมดลูก ซึ่งมีสาเหตุหลักมาจากโรค หรือความผิดปกติต่าง ๆ บริเวณอุ้งเชิงกราน ไม่ว่าจะเป็น การอักเสบจากการติดเชื้อ การมีเนื้องอกผิดปกติ หรือแม้แต่การขยายตัวของเนื้อเยื่อผิดที่ ปัจจัยเหล่านี้ล้วนส่งผลให้เกิดพังผืด จนไปกระทบต่อตำแหน่งของมดลูก โดยโรคที่มีผลทำให้เกิดภาวะมดลูกคว่ำมีดังนี้

• โรคพังผืดในอุ้งเชิงกราน : การมีก้อนพังผืดผิดปกติเกิดขึ้นในบริเวณอุ้งเชิงกราน อาจดึงรั้งและเปลี่ยนตำแหน่งของมดลูกได้
• เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ : ภาวะเยื่อบุผนังภายในมดลูกเจริญและขยายตัวผิดที่ จนออกมานอกมดลูก อาจส่งผลต่อการเกาะติดกับอวัยวะอื่น ๆ ในอุ้งเชิงกราน ทำให้เกิดภาวะมดลูกคว่ำ
• โรคติดเชื้อในอุ้งเชิงกรานเฉียบพลัน : การติดเชื้อในบริเวณอุ้งเชิงกรานอาจทำให้เกิดการบวมและอักเสบของเนื้อเยื่อ ซึ่งอาจดึงรั้งและเปลี่ยนตำแหน่งของมดลูกได้
• ช็อกโกแลตซีสต์ : ช็อกโกแลตซีสต์อาจมีขนาดใหญ่และกดทับอวัยวะข้างเคียง เช่น ไปกดทับมดลูก จนทำให้มดลูกเปลี่ยนตำแหน่งไปจากปกติ

สังเกตสัญญาณเตือน อาการมดลูกคว่ำเป็นอย่างไร ?

โดยปกติแล้ว ภาวะมดลูกคว่ำตามสรีระ มักไม่แสดงอาการผิดปกติใด ๆ และผู้หญิงหลายคนอาจไม่ทราบเลยว่าตนเองมีภาวะนี้ จนกว่าจะได้รับการตรวจภายในโดยแพทย์ อย่างไรก็ตาม ในรายที่มดลูกคว่ำอันเนื่องมาจากพังผืดหรือโรคในอุ้งเชิงกราน อาจพบอาการร่วมที่สังเกตได้ดังนี้

• อาการปวดขณะมีเพศสัมพันธ์ : มักรู้สึกเจ็บลึก ๆ ในบางท่าทาง เนื่องจากตำแหน่งของมดลูกที่เอียงไปกดเบียดอวัยวะอื่น
• ปวดประจำเดือนมากกว่าปกติ : หากสาเหตุเกิดจากเยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ มักจะมีอาการปวดท้องประจำเดือนอย่างรุนแรงร่วมด้วย
• ปวดหน่วงบริเวณหลังส่วนล่าง : ในช่วงก่อนหรือระหว่างมีประจำเดือน อาจรู้สึกปวดหลังช่วงล่างมากกว่าปกติจากการที่มดลูกกดทับ
• ปัสสาวะบ่อยหรือขับถ่ายลำบาก : ในบางรายที่มดลูกคว่ำมาก อาจไปกดเบียดกระเพาะปัสสาวะหรือลำไส้ใหญ่ ทำให้รู้สึกปวดปัสสาวะบ่อยหรือท้องผูกเรื้อรัง

หากคุณมีอาการเหล่านี้บ่อยครั้ง แนะนำให้เข้ารับการตรวจวินิจฉัยด้วยการอัลตราซาวนด์ เพื่อยืนยันว่าเป็นภาวะมดลูกคว่ำตามธรรมชาติ หรือเกิดจากพังผืดที่ต้องได้รับการรักษา

ภาวะมดลูกคว่ำมีผลต่อการตั้งครรภ์อย่างไร ทำให้มีลูกยากหรือไม่ ?

การที่มดลูกมีตำแหน่งเอียงไปเล็กน้อย ถือเป็นเรื่องปกติตามสรีระของร่างกายแต่ละคน ไม่ได้บ่งบอกถึงความผิดปกติหรือปัญหาในการมีบุตร หรือทำให้มีลูกยากแต่อย่างใด

อย่างไรก็ตาม หากการเปลี่ยนแปลงตำแหน่งของมดลูกนั้นเกิดจากสาเหตุของโรค หรือความผิดปกติทางสรีรวิทยาบางอย่างที่กล่าวไปข้างต้น ก็อาจส่งผลกระทบทางอ้อมต่อระบบสืบพันธุ์และทำให้มีบุตรยากได้

ภาวะมดลูกคว่ำอันตรายไหม ?

มดลูกคว่ำไม่ถือเป็นภาวะอันตรายโดยตรง แต่ขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ทำให้เกิดภาวะนี้ อย่างที่กล่าวไปว่า หากเป็นเพียงการเอียงของมดลูกเล็กน้อยตามสรีรวิทยาของร่างกาย ไม่ได้เกิดจากสาเหตุของโรคหรือความผิดปกติใด ๆ ก็ไม่จัดว่าเป็นอันตราย
อย่างไรก็ตาม หากมดลูกคว่ำมากกว่าปกติ และเกิดจากสาเหตุของโรคหรือความผิดปกติในบริเวณอุ้งเชิงกราน ก็จำเป็นต้องเข้ารับการตรวจวินิจฉัย เพื่อรับการรักษาอย่างเหมาะสม

ภาวะมดลูกคว่ำทำให้แท้งง่ายหรือไม่ ?

ภาวะมดลูกคว่ำไม่ได้เพิ่มความเสี่ยงต่อการแท้งครรภ์โดยตรง แต่อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนในระหว่างการตั้งครรภ์ได้ โดยหากตั้งครรภ์ในขณะที่มดลูกอยู่ในลักษณะคว่ำหน้าลง เมื่อมดลูกขยายตัวขึ้นตามการเจริญเติบโตของทารกในครรภ์ มดลูกอาจไม่สามารถขยายตัวไปด้านหน้าได้อย่างสมบูรณ์ แต่อาจโตเอียงเข้าไปในช่องท้องน้อยหรือกดทับกระดูกสันหลังแทน ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการเจ็บปวดหรือปัญหาแทรกซ้อนอื่น ๆ ตามมา เช่น ภาวะมดลูกโตในอุ้งเชิงกราน หรือมดลูกขยายไปทับกระดูกสันหลัง

ปรึกษาเกี่ยวกับภาวะมีบุตรยาก ที่ VFC Center

ข้อมูลอ้างอิง

1. มดลูกคว่ำทำให้ตัวอ่อนเกาะยาก ร่วงง่าย จนมีลูกยากจริงไหม?. สืบค้นเมื่อวันที่ 9 มกราคม 2569.จาก https://www.babyandmom.co.th/post/symptoms-pelvic-organ-prolapse
2. มดลูกคว่ำทำให้มีลูกยากจริงไหม คนอยากมีลูกต้องรู้จักมดลูกตัวเองด้วย. สืบค้นเมื่อวันที่ 9 มกราคม 2569.
3. มดลูกต่ำ มดลูกคว่ำ ทำให้แท้งง่ายจริงหรือไม่?. สืบค้นเมื่อวันที่ 9 มกราคม 2569.จาก https://worldwideivf.com/others/pelvic-organ-prolapse/
4. ภาวะ “มดลูกคว่ำ” สาเหตุมีลูกยาก ฝ่ายหญิง จริงหรือ!!!. สืบค้นเมื่อวันที่ 9 มกราคม 2569.จาก https://theworldmedicalhospital.com/anteverted/
5. ภาวะ มดลูกคว่ำ มดลูกต่ำ คืออะไร ทำให้มีลูกยากจริงไหม. สืบค้นเมื่อวันที่ 9 มกราคม 2569.จาก https://www.amarinbabyandkids.com/pregnancy/get-pregnant/retroverted-uterus/
6. Anteverted Uterus. สืบค้นเมื่อวันที่ 9 มกราคม 2569.จาก https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/22569-anteverted-uterus

  

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับภาวะมดลูกคว่ำ (FAQs)